13.3.11

Η υγεία του παιδιού περνάει από το πιάτο σας

Μια υγιής και χωρίς επιπλοκές εγκυμοσύνη εξαρτάται σημαντικά από τη διατροφή της γυναίκας πριν μείνει έγκυος και βέβαια κατά τη διάρκεια της κύησης.
Της Ζηνοβίας Κυριαζοπούλου

To να μεγαλώνει σωστά το μωρό που κυοφορείτε αυτούς τους εννέα μήνες δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Απαιτεί μεγάλες δόσεις ενέργειας, που δεν είναι αυτονόητο ότι μπορείτε να εξασφαλίσετε αφού δεν κοιμάστε αρκετά και συχνά παραλείπετε γεύματα. Η συχνή σας παρόρμηση να ανοίγετε το ψυγείο και να ικανοποιείτε την πείνα σας με γλυκά ή υπερβολικά σνακ δεν θα σας βοηθήσει, αφού το μόνο αποτέλεσμα που πιθανόν θα έχετε είναι να πάρετε πολλά παραπανίσια κιλά και να νιώθετε πιο κουρασμένη από πριν. Για να αντιμετωπίσετε καλύτερα αυτή τη… συμβίωση χρειάζεται η διατροφή σας να μην έχει βάση τα σάκχαρα και τα λίπη αλλά να είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά με βιταμίνες, μέταλλα και φυτικές ίνες. Μέσα από μια ισορροπημένη και κατάλληλα σχεδιασμένη διατροφή μπορείτε να περιορίσετε τις πιθανότητες να προκύψουν επιπλοκές και δυσάρεστα συμπτώματα, τα οποία έχουν άμεση σχέση με ειδικές καταστάσεις που μπορεί να προκύψουν κατά την κύηση.

Ποιο είναι το θερμιδικό κόστος της κύησης:
Έχει υπολογιστεί ότι οι επιπλέον θερμίδες που θα πρέπει ιδανικά να προσλάβει μια γυναίκα στο σύνολο της εγκυμοσύνης είναι περίπου 80.000! Σας φαίνονται πολλές; Κι όμως, για να περιοριστείτε σ’ αυτές θα πρέπει να προσέξετε αρκετά ώστε να μην πάρετε περισσότερες από:

150 θερμίδες /ημέρα επιπλέον για το πρώτο τρίμηνο,
350 θερμίδες /ημέρα επιπλέον για το δεύτερο τρίμηνο,
350 θερμίδες / ημέρα επιπλέον για το τρίτο τρίμηνο.
Το συνολικό επιπλέον βάρος που θα πάρετε μέχρι τη μέρα του τοκετού κατανέμεται κατά περίπου 0,9kg στη μήτρα, 0,4 στο στήθος, 1,2 στο επιπλέον υγρό, 1,2 στο αίμα και 3,5 στο λίπος. Συνυπολογίζοντας και το βάρος του εμβρύου και του πλακούντα ένας μέσος όρος αύξησης του βάρους είναι τα 13 κιλά. Κατά τις 10 πρώτες εβδομάδες η αύξηση του βάρους είναι 1-1,5 κιλά. Τους επόμενους 3 μήνες αναμένεται μια εβδομαδιαία αύξηση του βάρους κατά 0,5 κιλά. Στο τελευταίο διάστημα της εγκυμοσύνης η εβδομαδιαία αύξηση αναμένεται να είναι 300-350 γραμμάρια.
Η ανεξέλεγκτη αύξηση του σωματικού βάρους μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση δύο από τις πιο συνηθισμένες επιπλοκές της εγκυμοσύνης, όπως είναι ο διαβήτης κύησης και η υπέρταση (προεκλαμψία).

Ο ρόλος της πρωτεΐνης
Οι πρωτεΐνες έχουν σημασία γιατί χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία νέων ιστών στο μητρικό οργανισμό (πλακούντας), για τη δημιουργία νέων ιστών του εμβρύου ενώ το πλεόνασμά τους (γλυκογονικά αμινοξέα) μετατρέπεται σε γλυκόζη (πηγή ενέργειας).
Οι μεγαλύτερες πρωτεϊνικές απαιτήσεις δημιουργούνται κατά το τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, όπου η πρωτεϊνική μάζα αυξάνει κατά 6.5-7 γραμμάρια την ημέρα. Οι συστηνόμενες αυξήσεις είναι 30 γραμμάρια ανά ημέρα.
Γι’ αυτό τροφές όπως γάλα, τυρί, άπαχο κρέας, ψάρι και αβγό είναι σημαντικές για τη διατροφή σας.

Οι «λευκές» ουσίες
Αν και πολλά είναι τα θρεπτικά συστατικά που απαιτούν την προσοχή της εγκύου, δύο στοιχεία που προβληματίζουν συχνά τις γυναίκες στην κατάσταση εγκυμοσύνης είναι το αλάτι και η ζάχαρη. Πρόκειται για δύο διατροφικά στοιχείαπου βρίσκονται σε πολλές τροφές, καλύπτουν την ανάγκη για έντονη γεύση στην τροφή, και η λήψη των οποίων σε φυσιολογικές αλλά κυρίως σε αυξημένες ποσότητες, μπορεί να οδηγήσει σε δυσάρεστες συνέπειες.
Η ζάχαρη, ή αλλιώς σακχαρόζη όπως είναι το επιστημονικό της όνομα, ανήκει στην ομάδα των υδατανθράκων και πιο συγκεκριμένα στους δισακχαρίτες. Είναι δηλαδή μία γλυκαντική ουσία που διασπάται και απορροφάται σχεδόν άμεσα από το σώμα μας, με τη μορφή της γλυκόζης. Στη διατροφή σας η ζάχαρη πρέπει να είναι περιορισμένη, για διάφορους λόγους. Αρχικά λόγω του θερμιδικού της περιεχομένου. Η ζάχαρη όπως όλοι οι υδατάνθρακες δίνουν 4 θερμίδες ανά γραμμάριο, αλλά όπως είπαμε με ένα τρόπο άμεσο, μια και μπαίνει πολύ γρήγορα στην κυκλοφορία του αίματός μας, «ερεθίζοντας» ταυτόχρονα το πάγκρεας για έκκριση της ινσουλίνης. Πρέπει λοιπόν να περιοριστεί για λόγους συντήρησης του βάρους. Επίσης, είναι συχνή και μία άλλη παθολογική κατάσταση που ονομάζεται "διαβήτης κύησης" και εμφανίζεται σε ένα ποσοστό 10-20%, και η οποία είτε εμφανίζεται κατά την κύηση και υποχωρεί μετά, είτε παραμένει. Και στις δύο περιπτώσεις ο διαβήτης κύησης επηρεάζει σημαντικά την έκβαση της εγκυμοσύνης, και απαιτεί ειδική διατροφική αγωγή. Γενικά θα πρέπει η έγκυος να προσέχει την πρόσληψη της ζάχαρης και θα πρέπει να έχει μία διατροφή όπου θα κυριαρχούν οι σύνθετοι υδατάνθρακες. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να παίρνει την ενέργεια που προσφέρουν όλοι οι υδατάνθρακες, αλλά από πηγές τροφών που δεν την παρέχουν άμεσα αλλά με αργό ρυθμό. Τέτοιες τροφές είναι οι αμυλούχες τροφές (κατάλληλα μαγειρεμένα βέβαια), τα φρούτα και τα περισσότερα από τα λαχανικά, λόγω κυρίως των φυτικών ινών που περιέχουν. Ιδιαίτερα στην περίπτωση του διαβήτη κύησης η ύπαρξη αυτών των τροφών στο διαιτολόγιο είναι καθοριστική, αφού συμβάλουν στην καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης και έκκριση ινσουλίνης. Επιπλέον, θα πρέπει να αποφεύγονται τα αναψυκτικά, τα γλυκά, τα δημητριακά πρωινού με ζάχαρη, οι χυμοί τύπου «Νέκταρ», και να προτιμάτε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης. Ειδικότερα τα γλυκά τα οποία είναι συχνά «αδυναμία» για την έγκυο και τα οποία καταναλώνονται γιατί νιώθουν ατονία ή για να αντιμετωπίσουν κάποια υπογλυκαιμία, είναι ένας πολύ κακός συνδυασμός ζάχαρης με λίπος, συχνά κορεσμένο και άρα κακής διατροφικής αξίας και ποιότητας. Για αυτό το λόγο θα πρέπει να αποφεύγονται διπλά, αφού και τα επίπεδα γλυκόζης επηρεάζουν αλλά και συμβάλλουν στην μεγαλύτερη αύξηση του σωματικού σας βάρους.
Το κοινό αλάτι, αυτό δηλαδή που χρησιμοποιούμε καθημερινά, είναι μία ένωση χλωρίου και νατρίου. Από τα δύο αυτά στοιχεία μεγαλύτερη σημασία δίνεται στο πρώτο συστατικό, δηλαδή το νάτριο, μια και έχει βρεθεί ότι παίζει ένα σημαντικό ρόλο στο σώμα μας. Πιο συγκεκριμένα, το νάτριο ρυθμίζει τον όγκο του αίματός μας, συμβάλει με το κάλιο στη ρύθμιση της οξεοβασικής ισορροπίας, ρυθμίζει τις μυϊκές συσπάσεις και της καρδιάς, και οδηγεί στην κατακράτηση υγρών και στην αύξηση της πίεσης. Εξαιτίας της τελευταίας αυτής ιδιότητας του υπάρχει προβληματισμός για τη συμμετοχή του στη διατροφή της εγκύου, γιατί μία από τις σοβαρές παθολογικές καταστάσεις που συνοδεύουν την κύηση είναι και η υπέρταση, που κατά την εγκυμοσύνη εξελίσσεται σε προεκλαμψία και εκλαμψία (τοξιναιμία), θέτοντας σε κίνδυνο τις ζωές εμβρύου και μητέρας. Οι καταστάσεις αυτές ξεκινούν στο τρίτο τρίμηνο και χαρακτηριστικά τους είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση, τα οιδήματα (ιδιαίτερα σε χέρια και πρόσωπο), και το λεύκωμα στα ούρα.
Σήμερα είναι αποδεκτό πως η υπερβολική ή η ανεπαρκής πρόσληψη αλατιού, σε συνδυασμό με υψηλό βάρος, ανεπαρκείς πρωτεΐνες και σίδηρο οδηγούν σε τοξιναιμία. Παρόλα αυτά όμως, ούτε ο περιορισμός του προλαμβάνει σίγουρα την εμφάνισή της, ούτε η υπερβολική του πρόσληψη οξύνει τα συμπτώματα, αν και η πρόσληψη του νατρίου βελτιώνει τον όγκο του αίματος. Έτσι, οι ειδικοί δίνουν συστάσεις στις εγκύους για την κατανάλωση του αλατιού, τονίζοντας την ανάγκη για περιορισμό του στη δίαιτά τους. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε πως το νάτριο δεν βρίσκεται μόνο στο αλάτι που προσθέτουμε στο φαγητό μας, αλλά και "κρυμμένο" σε τροφές, όπως αλλαντικά, κονσέρβες, τυροκομικά, σούπες, τυποποιημένα τρόφιμα, ξηρούς καρπούς και νερό. Έτσι ακόμα κι αν περιορίσετε την προσθήκη του στο φαγητό σας, μπορεί να παίρνετε μεγάλες ποσότητες, αν δεν προσέξετε συνολικά τη διατροφή σας.

Βιταμίνες και τα μέταλλα
Η λήψη βασικών βιταμινών αλλά και μετάλλων είναι πολύ σημαντική. Το φυλλικό οξύ, το οποίο βρίσκεται στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τους ξηρούς καρπούς και τους σπόρους, είναι απαραίτητο, όχι μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, αλλά και πριν από τη σύλληψη. Υπολογίζεται ότι έως και ένα 5% του γενικού πληθυσμού έχει έλλειψη στο φυλλικό οξύ νωρίς στην κύηση-η συνιστωμένη δοσολογία ως συμπλήρωμα είναι τα 400 μικρογραμμάρια /ημέρα. Η Βιταμίνη D θεωρείται απαραίτητη για την πρόληψη της ραχίτιδας στο νεογέννητο αλλά και τη διατήρηση της καλής υγεία των οστών και των δοντιών της μητέρας. Τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη D είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Το ασβέστιο και ο σίδηρος αποτελούν τα βασικότερα μέταλλα κατά την εγκυμοσύνη. Το ασβέστιο είναι απαραίτητο να λαμβάνεται σε συμπλήρωμα ειδικά σε γυναίκες μικρότερες των 25 ετών αλλά και σε όσες λαμβάνουν λιγότερο από 600mg ημερησίως. Οι ανάγκες για σίδηρο, κατά την εγκυμοσύνη είναι αυξημένες, παρά τη διακοπή της έμμηνου ρύσης, γι’ αυτό συνιστάται η λήψη συμπληρώματος κατά το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο. Διατροφικά, καλές πηγές σιδήρου είναι το κόκκινο κρέας, το κοτόπουλο, η γαλοπούλα και καλές πηγές από φυτικές τροφές είναι τα ενισχυμένα δημητριακά για πρωινό, τα αυγά, το ψωμί, τα πράσινα λαχανικά, το μπρόκολο, το σπανάκι, τα όσπρια.

Βάλτε χρώμα στο πιάτο…
Ντομάτα, ραπανάκι, φράουλα, πορτοκάλι, σαγκουίνι, παντζάρι, καρπούζι, κεράσι
Αυτή η ομάδα παρουσιάζει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση χάρη σ’ ένα φυτοχημικό συστατικό, το λυκοπένιο αλλά και στις ανθοκυανίνες που καταπολεμούν την ευαισθησία των τριχοφόρων και δυναμώνουν την όραση. Σε αυτή την ομάδα υπάρχει και η βιταμίνη C που συμβάλλει στην αναγέννηση της επιδερμίδας μειώνοντας έτσι τις ραγάδες και την ατονία του δέρματος.
Σπαράγγι, βασιλικός, σέσκουλο, μπρόκολο, αγκινάρα, λάχανο, ρέβα, σικορέ, μαρούλι, μαϊντανός, σπανάκι, κολοκυθάκι, ακτινίδιο, ελιά, λευκό σταφύλι
Σε αυτή την ομάδα βρίσκουμε τη χλωροφύλλη ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που προλαμβάνει τα σημάδια του χρόνου αλλά και μαγνήσιο, για την προστασία των αιμοφόρων αγγείων και τη μετάδοση των νευρικών κινήσεων, αντίδοτο στην κούραση που χαρακτηρίζει τους πρώτους μήνες με το μωρό.
Μελιτζάνα, ραντίτσιο, σύκο, μύρτιλο, μούρο, δαμάσκηνο, φραγκοστάφυλο, μαύρο σταφύλι
Η πιο ασυνήθιστη ομάδα, που είναι εχθρός των όγκων και προστάτης της όρασης και των αιμοφόρων αγγείων. Τα φρούτα του δάσους περιέχουν ευδιάλυτες ίνες που ρυθμίζουν την απορρόφηση των άλλων θρεπτικών συστατικών και τρέφουν τη μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου. Το ραντίτσιο είναι πλούσιο σε β-καροτίνη ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός των ρυτίδων.
Γάλα, γιαούρτι, τυρί, σκόρδο, πράσο, κουνουπίδι, μάραθος, σέλινο, μανιτάρι, κρεμμύδι, μήλο, αχλάδι
Τα γαλακτοκομικά αποτελούν αναντικατάστατη πηγή ασβεστίου που ενισχύει τα οστά και τα δόντια. Επιπλέον ενισχύονται οι μυς εμποδίζοντας τις κράμπες και τον πόνο στην πλάτη. Μήλα και κρεμμύδια είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά φλαβονοειδή. Τα κρεμμύδια επίσης μαζί με το σκόρδο και τα πράσα περιέχουν θειοαλλυλικά συστατικά που προστατεύουν από τις παθήσεις της στεφανιαίας. Και τα μανιτάρια αποτελούν πηγή σεληνίου ενός μετάλλου με αντιγηραντική δράση που προστατεύει από την υπέρταση και την αναιμία.
Κρέας, Ψάρι και άλλα εναλλακτικά ισοδύναμα - Σας παρέχουν πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας και σίδηρο που απορροφάται σε μεγάλο βαθμό (15-20%). Συμπεριλαμβάνονται μοσχαρίσιο και χοιρινό κρέας, κοτόπουλο, ψάρι, αυγά, όσπρια και ξηροί καρποί. Αξιοσημείωτος είναι και ο ρόλος των ω3-λιπαρών οξέων στην εγκυμοσύνη αφού η κατανάλωσή τους σχετίζεται με αυξημένο δείκτη νοημοσύνης και ανάπτυξη και των ματιών του νεογνού. Έτσι, συνιστάται αυξημένη κατανάλωση ψαριών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, τροφών πλούσιων σε αυτά τα λιπαρά όπως η ρέγκα, ο κολιός και ο σολωμός. Συνιστάται λοιπόν η κατανάλωση ψαριού τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα-όχι όμως πάνω από 2 μερίδες λιπαρών ψαριών και ιδιαίτερα να αποφεύγονται εντελώς τα μεγάλα ψάρια π.χ. ξιφίας, τόνος (κυρίως κονσέρβα ) λόγω των μετάλλων και στοιχείων που περιέχουν και που δυνητικά ίσως βλάψουν το έμβρυο. Επίσης να αποφεύγονται εντελώς και τα ωμά ψάρια.

Κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης θα πρέπει να προσέχετε ιδιαίτερα κάποια τρόφιμα που ενδέχεται να σας μεταφέρουν μολυσματικούς παράγοντες, όπως:
Σαλμονέλα – Το βακτήριο της σαλμονέλας είναι μια αρκετά συνηθισμένη περίπτωση μόλυνσης των τροφίμων. Κάποια αυγά είναι πιθανό να είναι μολυσμένα με σαλμονέλα. Θα ήταν καλό να μαγειρεύετε τα αυγά έως ότου το ασπράδι του αυγού και ο κρόκος του να γίνουν στέρεα. Αποφύγετε εδέσματα που περιέχουν ωμά η μερικώς μαγειρεμένα αυγά συμπεριλαμβανομένων και κάποιων που ετοιμάζονται στο σπίτι όπως είναι η μαγιονέζα, κρέμες από γάλα και αυγά και κάποια σουφλέ. Παγωτά με ιδιαίτερα μαλακή χτυπημένη κρέμα θα πρέπει επίσης να αποφεύγονται.
Listeria – Το βακτήριο της Listeria είναι δυνατόν να βλάψει το αγέννητο ακόμη μωρό σας. Αποφύγετε τα παρακάτω τρόφιμα που συνήθως μπορεί να εμφανιστεί σε ένα από τα παρακάτω τρόφιμα:

Μαλακά ώριμα τυριά- συμπεριμβανομένου Brie και Camembert.
Όλα τα μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά.
Έτοιμες προπαρασκευασμένες σαλάτες, που περιέχουν συνήθως προπλυμένα φύλλα σαλάτας
Γεύματα take-away – είναι δυνατόν να έχουν αναθερμανθεί όχι επαρκώς.
Συκώτι
Καλό θα ήταν να αποφεύγατε το συκώτι και τα προϊόντα του, εξαιτίας της υψηλής συγκέντρωσης τους σε βιταμίνη Α. Η υπερδοσολογία της βιταμίνης Α, έχει συνδεθεί με τερατογενέσεις, αν και τα επίπεδα που συμβαίνει κάτι τέτοιο δεν έχουν πλήρως οριστεί.
Αλκοόλ
Η συστηματική κατανάλωση αλκοόλ κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να οδηγήσει σε αποβολή ή και μικρό βάρος για το μωρό σας. Καλό είναι να αποφεύγετε την κατανάλωσή του και μην ξεχνάτε ότι περνάει και μέσω του γάλακτος κατά τον θηλασμό.
Καφεΐνη
Το πολύ 2 κούπες στιγμιαίου καφέ την ημέρα μιας και η υπερβολική κατανάλωση σχετίζεται με αυξημένο ρίσκο αποβολών και μικρό βάρος του εμβρύου.
Τσάι από βότανα και φρούτα είναι καλή εναλλακτική λύση και το χαμομήλι βοηθάει καθώς βελτιώνει τον ύπνο, και ο δυόσμος την πέψη.
Ξηροί καρποί
Αποφεύγετε κυρίως τα φιστίκια, τους σπόρους σουσαμιού καθώς αυξάνονται οι πιθανότητες αλλεργίας।

5.2.11

Ασφαλής χρήση του διαδικτύου και του κινητού από τα παιδιά

Η πλειονότητα των γονιών στην χώρα μας αναγνωρίζει ότι είναι απαραίτητη η εξοικείωση των παιδιών τους με τους υπολογιστές και το διαδίκτυο τόσο για εκπαιδευτικούς όσο και για κοινωνικούς σκοπούς ενώ ολοένα και περισσότεροι γονείς επιτρέπουν στα παιδιά τους τη χρήση κινητού τηλεφώνου.

Εξάλλου την αυξημένη χρήση του Internet και του κινητού από νέους επιβεβαιώνει έρευνα που πραγματοποίησε σε πανελλαδικό επίπεδο η Μη Κυβερνητική Οργάνωση ΝΕΟΙ το 2010 σε παιδιά άνω των 13 ετών:
το 87% των παιδιών μπαίνουν κάθε μέρα στο διαδίκτυο ενώ πρώτο σε συχνότητα μέσο επικοινωνίας με φίλους είναι το κινητό, δεύτερο το msn, τρίτο το e-mail, τέταρτο το SMS
το 56% μπαίνει στο διαδίκτυο από το σπίτι μόνο και οι υπόλοιποι και από αλλού (κινητό, Internet καφέ, σχολείο)
στο 36% των περιπτώσεων ο υπολογιστής βρίσκεται στο δωμάτιο του παιδιού ενώ στο 43% βρίσκεται στο σαλόνι
το 34% συνάντησε από κοντά άτομο που γνώρισε στο διαδίκτυο
Αντίστοιχα είναι και τα συμπεράσματα ποιοτικής έρευνας που διεξήγε η εταιρεία Mindsearch, σύμφωνα με την οποία το Internet και το κινητό τηλέφωνο είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας των παιδιών.

Παρουσιάζοντας την έρευνα, η εκπρόσωπος της Mindsearch, Αγνή Μαριακάκη ανέφερε: «Για ένα μέσο παιδί η πρόσβαση στο διαδίκτυο σημαίνει «έχω ζωή» ενώ «έχω κινητό» σημαίνει «είμαι κι εγώ άνθρωπος». Η εξοικείωση των παιδιών με τις νέες τεχνολογίες είναι τέτοια που μπορούμε να μιλήσουμε για «ψηφιακό χάσμα γενεών».

Ανάλογα με την ηλικία τα παιδιά διανύουν 3 στάδια μετάβασης σχετικά με τη χρήση των νέων μέσων. Ξεκινούν από τη χρηστικότητα, περνούν στη συνδεσιμότητα και το παιχνίδι για να καταλήξουν στη σύνθετη αυτό-έκφραση.

Η έρευνα διακρίνει 4 τύπους παιδιών:

επιδεικτικά
συμμετοχικά
γκατζετάκηδες
αργοπορημένα
καθώς και 4 τύπους γονιών:

συμμετοχικοί
προσεκτικοί
αδιάφοροι
ελεγκτικοί
με βάση τη σχέση που έχουν με τεχνολογία.

Σύμφωνα με την κ.Μαριακάκη, καθώς τα παιδιά διαφέρουν ως προς τον τρόπο που αντιλαμβάνονται και χρησιμοποιούν την τεχνολογία, η καθοδήγηση των γονιών πρέπει να είναι διαφορετική για κάθε τύπο παιδιού ώστε να έχει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Την ψυχοκοινωνική διάσταση της χρήσης των νέων τεχνολογιών για τα παιδιά και τους εφήβους παρουσίασε στην ομιλία του ο καθηγητής Παιδοψυχιατρικής Ιωάννης Τσιάντης: «Το κινητό αποτελεί σύμβολο ενηλικίωσης για τα παιδιά. Αποτελεί το πρώτο ενήλικο τεχνολογικό αντικείμενο που έχουν στην κατοχή και χρήση τους. Με αυτή την έννοια η συσκευή του κινητού στο χέρι ενός παιδιού εντάσσεται στην ανάγκη του για την δημιουργία μίας δικής του ιδιαίτερης ταυτότητας ιδιαίτερα στην εφηβεία. Ακόμη, το κινητό είναι ένα μέσο αυτονομίας για το παιδί. Εδώ παρατηρείται το εξής παράδοξο: ενώ οι γονείς θεωρούν ότι με το κινητό τηλέφωνο μπορούν να ελέγχουν τα παιδιά τους, αντίθετα οι έφηβοι πιστεύουν ότι το κινητό τους βοηθά να αισθανθούν ελεύθεροι και να απομακρυνθούν από τον έλεγχο των γονιών τους».

Ωστόσο, όπως ανέφερε ο κ. Τσιάντης η υπερβολική χρήση του κινητού τηλεφώνου από παιδιά και εφήβους, μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις όταν οι γονείς δεν είναι σε θέση να επιβλέπουν και να γνωρίζουν το πώς επικοινωνεί το παιδί τους, ώστε να το συμβουλεύουν ανάλογα και όταν οι γονείς δε συζητούν με τα παιδιά τους για τις επαφές και δραστηριότητες που έχουν μέσω τηλεφώνου και έτσι χάνουν την ευκαιρία να μοιραστούν μαζί τους συναισθήματα και ενδιαφέροντα.

Αντίστοιχα, μιλώντας για τη σχέση των παιδιών με το διαδίκτυο, ο κ.Τσιάντης δήλωσε: «Σήμερα τα παιδιά έρχονται από μικρά σε επαφή με το διαδίκτυο, και η επίδρασή του είναι καταλυτική στη σχέση τους με τη μάθηση, την πληροφορία, την ψυχαγωγία και την επικοινωνία. Τα οφέλη από το διαδίκτυο είναι πολλά:

Το διαδίκτυο είναι ένας «επιταχυντής» γνώσης. Το παιδί και ο έφηβος βρίσκονται μπροστά από μια απέραντη πηγή πληροφοριών και γνώσεων, στις οποίες η πρόσβαση είναι εύκολη και απλή.
Το διαδίκτυο μαθαίνει στο παιδί να ερευνά, να αξιολογεί πληροφορίες, να κατευθύνεται σε ένα στόχο. Η υπερ-πληθώρα πληροφόρησης μαθαίνει στο παιδί να ιεραρχεί, να αξιολογεί, να εντοπίζει αυτό που του είναι χρήσιμο και ενδιαφέρον
Το διαδίκτυο προσφέρει στο παιδί τη δυνατότητα να αυτενεργεί, να έχει τη δική του παρουσία και ταυτότητα, με τους όρους που καθορίζει αυτό.
Το διαδίκτυο είναι ένα ψυχαγωγικό μέσο και δημοφιλέστατο μέσο επικοινωνίας»
Τόνισε παράλληλα ότι και το διαδίκτυο, όπως και κάθε σύγχρονη τεχνολογία, μπορεί να έχει αρνητική επιρροή, αν δεν έχει σωστή χρήση. Έτσι οι γονείς πρέπει να επαγρυπνούν και να εκπαιδεύουν ορθά τα παιδιά τους ώστε η πλοήγηση στο διαδίκτυο να γίνεται με ασφάλεια τόσο ως προς το περιεχόμενο στο οποίο έχουν πρόσβαση όσο και σε σχέση με τα προσωπικά τους δεδομένα, τους ανθρώπους που γνωρίζουν διαδικτυακά, τις διαδικτυακές απάτες, κ.λπ.

Σύμφωνα με τον κ.Τσιάντη, οι γονείς πρέπει να δώσουν ιδιαίτερο βάρος σε πιθανές ψυχολογικές επιπτώσεις από την υπερβολική χρήση του διαδικτύου που μπορεί να βλάψει τις κοινωνικές ικανότητες και την διαπροσωπική επικοινωνία ενός παιδιού, τον εθισμό στα διαδικτυακά παιχνίδια αλλά και τον διαδικτυακό εκφοβισμό, αυτό που παλιά γινόταν μόνο στην αυλή του σχολείου, σήμερα μεταφέρεται και στο κινητό και στο διαδίκτυο, δηλαδή οι απειλές, η κακοποίηση και ο εκφοβισμός από τον «καπετάν φασαρία» του σχολείου, προς παιδιά με ηπιότερη προσωπικότητα.

«Η γνώση των γονέων για την ορθή και ασφαλή χρήση των νέων τεχνολογιών και η καθημερινή ενασχόληση με τα παιδιά τους, είναι κρίσιμα προκειμένου τα παιδιά να αξιοποιούν με ασφάλεια τα πλεονεκτήματα της τεχνολογίας και να επωφελούνται από όσα τους προσφέρει» δήλωσε ο κ.Ιωάννης Τσιάντης.

Η εκστρατεία «Kids@Safety, Internet, Κινητό & Παιδί» έχει ως στόχο την ουσιαστική και εποικοδομητική πληροφόρηση των Ελλήνων γονιών για τις νέες τεχνολογίες και υλοποιείται από την WIND Ελλάς στο πλαίσιο της στρατηγικής κοινωνικής ευθύνης «Στην Πράξη».

Η εκστρατεία έχει την επιστημονική επίβλεψη του Ιωάννη Τσιάντη (MD, DPM, FRC Phych.) που είναι και επιστημονικά υπεύθυνος της Ε.Ψ.Υ.Π.Ε. (Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου).

Η WIND, μέσα από εξειδικευμένο έντυπο και ηλεκτρονικό υλικό καθώς και μια σειρά συντονισμένων ενεργειών και δράσεων καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, θα αναδείξει τον σημαντικό ψυχοκοινωνικό ρόλο που έχουν σήμερα το διαδίκτυο και το κινητό στη ζωή των παιδιών ενώ ταυτόχρονα προτείνει στους γονείς τρόπους εκπαίδευσης και καθοδήγησης των παιδιών ώστε να χρησιμοποιούν υπεύθυνα και με ασφάλεια τις νέες τεχνολογίες.

Ο Διευθυντής Εταιρικών σχέσεων της WIND Ελλάς, Γιώργος Τσαπρούνης παρουσιάζοντας την ενημερωτική εκστρατεία kids@safety δήλωσε: «Οι γονείς είναι αυτοί που αποφασίζουν αν και σε ποιο βαθμό το παιδί επιτρέπεται να κάνει χρήση του Internet ή του κινητού τηλεφώνου. Από την πλευρά της, η WIND αναγνωρίζοντας την αυξανόμενη χρήση των νέων τεχνολογιών από ολοένα και νεότερους ανθρώπους, προσφέρει στους γονείς εργαλεία όπως το λογισμικό γονικού ελέγχου για την ασφαλή πλοήγηση στο διαδίκτυο, το οποίο είναι διαθέσιμο δωρεάν με τα προϊόντα Double Play της εταιρείας μας, ενώ σε ότι αφορά το κινητό, υπάρχει η δυνατότητα φραγής συγκεκριμένων υπηρεσιών και αριθμοσειρών (όπως 901 ή χρεώσιμα 5ψήφια) καθώς και καθολική φραγή πλοήγησης στο Internet. Παράλληλα μέσω της εκστρατείας «Kids@Safety, Internet, Κινητό & Παιδί» η WIND παρέχει στους γονείς πληροφόρηση και επιστημονικές συμβουλές για τη συστηματική προστασία, εκπαίδευση και ενημέρωση των παιδιών και των εφήβων. Η σωστή χρήση του Internet και του κινητού είναι ευθύνη όλων μας».

Η ιστοσελίδα www.kidsatsafety.gr παρέχει αναλυτικές συμβουλές προς τους γονείς για την ορθή χρήση του κινητού και του Internet ανάλογα με την ηλικία των παιδιών, ειδήσεις και οπτικοακουστικό υλικό σε σχέση με την ορθή χρήση των νέων τεχνολογιών, έρευνες σχετικά με τη συμπεριφορά των παιδιών στο διαδίκτυο και τη χρήση του ενώ παραπέμπει και σε ιστοσελίδες ελληνικών και ευρωπαϊκών οργανισμών που ασχολούνται με την προστασία των παιδιών.
health.in.gr

http://kids.in.gr/family/family-life/article/?aid=1231077038

23.1.11

«Παραμυθο-δρώμενα» σε 10 βιβλιοπωλεία της Αθήνας

Μια σειρά από ξεχωριστά δρώμενα σε βιβλιοπωλεία της πόλης οργανώνει το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου (ΕΚΕΒΙ) με αφορμή την 4η Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου (28-31 Ιανουαρίου, Helexpo-Μαρούσι). Το Σάββατο 22 και το Σάββατο 29 Ιανουαρίου, οι μικροί αναγνώστες απ’ όλο το Λεκανοπέδιο θα μπορούν να «ταξιδέψουν» στον φανταστικό κόσμο των βιβλίων μέσα από τα «Παραμυθο-δρώμενα».

Με τη δράση αυτή γίνεται μια πρώτη γνωριμία με το πρόγραμμα του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού «Athens every week» που έχει στόχο τη συντονισμένη προβολή της πολιτιστικής, αθλητικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας της Αθήνας αλλά και της Περιφέρειας Αττικής ευρύτερα, ανά εβδομάδα.

Τα 10 «Παραμυθο-δρώμενα» πραγματοποιούνται σε αντίστοιχα 10 βιβλιοπωλεία ανά την Αθήνα, περιμένοντας τα παιδιά να ταξιδέψουν μέσα στις σελίδες των βιβλίων που στάθηκαν αφορμή για να δημιουργηθεί μια παράσταση.
Συνεργάζονται ηθοποιοί, παραμυθάδες και κουκλοπαίχτες, μουσικοί και εμψυχωτές (με συντονισμό-επιμέλεια της ομάδας κουκλοθεάτρου Κοκου-μουκλό), στη δημιουργία ενός πολύπλευρου δρώμενου όπου θα γνωρίσουν ήρωες από εικόνες βιβλίων που ζωντάνεψαν στον κόσμο του κουκλοθεάτρου, θα ακούσουν παραμύθια, θα συμμετέχουν σε μουσικoκινητικά παιχνίδια αλλά και κατασκευές με αφορμή βιβλία.

Συμμετέχουν: οι κουκλοπαίχτριες Βάσω Γιαρένη και Ηρώ Θεοδώρου, οι ηθοποιοί Γιάννης Κουμούνδρος, Παναγιώτα Μαστόρη, Δημήτρης Παπαδάτος, η παραμυθού Εύη Γεροκώστα και η μουσικοπαιδαγωγός Δέσποινα Σαλκιτζόγλου.

Τα «Παραμυθο-δρώμενα» του ΕΚΕΒΙ αποσκοπούν στην πιο άμεση και δημιουργική παρουσία των βιβλιοπωλείων στη μεγαλύτερη βιβλιογιορτή για τους μικρούς αναγνώστες, την 4η Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου. Άλλο τόσο τα βιβλιοπωλεία μπορούν να εξελιχθούν σε διάσπαρτους πόλους πολιτισμού και διάδοσης της βιβλιοφιλίας στις αθηναϊκές γειτονιές.
(Συμμετέχουν τα βιβλιοπωλεία: Μεταίχμιο, Ιανός, Ελευθερουδάκης, Φλωράς, Public, Τετράγωνο, Περδίκης)

«Παραμυθο-Σταθμοί»

Σάββατο 22 Ιανουαρίου 2011

11:00 – ΠΟΛΥΧΩΡΟΣ ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ
12:30 – ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ IANOS
13:00 – ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗΣ (ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ)
13:00 – ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΦΛΩΡΑΣ (ΚΑΛΛΙΘΕΑ)
13:30 – ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ PUBLIC (MALL OF ATHENS)
Σάββατο 29 Ιανουαρίου 2011
10:00 – ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΦΛΩΡΑΣ (ΜΑΡΟΥΣΙ)
12:00 - ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ IANOS
13:00 – ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ
13:00 – ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗΣ (GOLDEN HALL)
13:00 – ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΠΕΡΔΙΚΗΣ


Διαβάστε περισσότερα:
http://entertainment.in.gr/html/ent/259/ent.99259.asp

10.1.11

«Αντιμετωπίζοντας το τέλος με αξιοπρέπεια», oμιλία της Marie de Hennezel στο Μέγαρο Μουσικής

Η κλινική ψυχολόγος Μarie de Hennezel έρχεται να μιλήσει στην Αθήνα, την Πέμπτη 13 Ιανουαρίου 2011, στο πλαίσιο της σειράς εκδηλώσεων του Μegaron Plus και να μοιραστεί με το κοινό μια γνώση κατάκτησης της ζωής και συμφιλίωσης με το τέλος της.

Είσοδος ελεύθερη με δελτία προτεραιότητας
Η διανομή των δελτίων αρχίζει στις 17:30 μ.μ., ενώ η ομιλία ξεκινά στις 19:00 μ.μ.

...Σε έναν κόσμο που αρνείται το θάνατο και τον θεωρεί ανυπόφορο σκάνδαλο, σε έναν πολιτισμό αγωνιώδους παράτασης της ζωής και υπεριατρικής, η πρωτοβουλία της Παρηγορητικής Αγωγής υπήρξε και παραμένει μια ανατρεπτική πρόκληση. Η αποστολή της είναι να δημιουργήσει ένα νοσοκομειακό περιβάλλον ώστε να μπορεί να πεθάνει κανείς σε αξιοπρεπείς συνθήκες, χωρίς αφόρητη οδύνη, πλαισιωμένος από την οικογένεια και τους φίλους του.

...Από το 2008, η Μarie de Hennezel, αναγνωρίζοντας ότι στις μέρες μας το να μεγαλώνεις είναι μια νέα και έντονη αγωνία, κάνει σεμινάρια για την «τέχνη να γερνάς», σε συνεργασία με το συνταξιοδοτικό ταμείο των επαγγελματιών του θεάματος, της τηλεόρασης και του τύπου.

Διαβάστε περισσότερα στην διεύθυνση: http://health.in.gr/news/article.asp?lngArticleID=166541

8.1.11

Εκδηλώσεις-Παιδικό Μουσείο

Το Παιδικό Μουσείο, Κυδαθηναίων 14, τηλ. 2103312995, καλωσορίζει το νέο έτος με μια σειρά από εκπαιδευτικά προγράμματα. Για παιδιά 3-6 χρόνων το Σάββατο 15 και την Κυριακή 16 Ιανουαρίου υλοποιείται το πρόγραμμα "Η μικρή ...αράχνη". Με αφορμή τον μύθο της αράχνης και της θεάς Αθηνάς, τα παιδιά ανακαλύπτουν μικρά μυστικά από τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής της αράχνης.Στη συνέχεια, ασκώντας τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους φτιάχνουν έναν ιστό για τη δική τους τρισδιάστατη αράχνη. Το ίδιο Σαββατοκύριακο οι μικροί μας φίλοι 7-12 χρόνων μπορούν να παρακολουθήσουν το "Τι βλέπει το ρομπότ;".

(Δημοσιεύτηκε στην Ελευθεροτυπία, 07/01/11)

2.1.11

Οταν πηγαίναμε μαζί (στο πειραματικό ) σχολείο

Εναν θεσμό που εξέλιπε τα τελευταία χρόνια επιχειρεί τώρα να αναβιώσει το υπουργείο Παιδείας για να αναβαθμίσει την ποιότητα της δημόσιας βασικής εκπαίδευσης- Τι λένε πολιτικοί που σπούδασαν σε πειραματικά σχολεία

ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ

Σχολεία των «αρίστων» που καλλιεργούσαν τη νοοτροπία της «ελίτ» στην εκπαίδευση ή σχολεία που αναζητούσαν την αριστεία και επιβράβευαν τους μαθητές τους με κύρος και κοινωνική καταξίωση; Σχολεία που σου έδιναν τις βάσεις για να προχωρήσεις στη ζωή σου, όπως τονίζει μιλώντας στο «Βήμα» ο πρώην υπουργός κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, ή σχολεία που τελικά «πλήγωναν» τους μαθητές με τις υπερβολικές απαιτήσεις τους, όπως εκτιμά ο πρώην πρόεδρος του Συνασπισμού κ. Αλ. Αλαβάνος; Για δεκαετίες ολόκληρες το απολυτήριο ενός πρότυπου ή πειρατικού σχολείου είχε για την κοινωνία της Ελλάδας την ισχύ που έχει σήμερα ένα πτυχίο του Χάρβαρντ και ακόμη περισσότερο. Από το Πειραματικό του Κολωνακίου, το Βαρβάκειο και το Πειραματικό των Αναβρύτων, που ήταν τα πιο φημισμένα σχολεία της Αθήνας έως και τις αρχές της δεκαετίας του 1980, πέρασαν πολιτικοί που κυριολεκτικά διαμόρφωσαν τη σύγχρονη «ταυτότητα» της χώρας μας. Ηταν τα σχολεία των πρωθυπουργών. Και ήταν σχολεία δημόσια.

Το σχέδιο για την αναβίωση των πρότυπων-πειραματικών σχολείων περιλαμβάνεται στα θέματα που συζητήθηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο την περασμένη Τετάρτη. Στόχος είναι να αποτελέσουν «κυψέλες αριστείας και εφαρμογής πειραματικών εκπαιδευτικών πολιτικών». Συγκεκριμένα και όπως αναφέρει το σχέδιο που παρουσίασε το υπουργείο Παιδείας: «Τα πειραματικάπρότυπα σχολεία μπορούν να αποτελέσουν εργαστήρια ανασυγκρότησης της ελληνικής εκπαίδευσης.Να γίνουν σημεία αναφοράς για τα υπόλοιπα δημόσια σχολεία.Να καταστούν κέντρα παραγωγής και διάχυσης καλών πρακτικών, που θα αποτελούν για τα υπόλοιπα σχολεία προτάσεις και όχι συνταγές επιτυχίας.Να γίνουν σχολεία αναφοράς ποιοτικού εκπαιδευτικού έργου,με στόχο την προώθηση της αριστείας σε όλους τους τομείς και σε όλα τα σχολεία της δημόσιας εκπαίδευσης».

Μπορούν όμως τα πειραματικά σχολεία να επιτελέσουν ένα τέτοιο έργο και έχουν θέση στη σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα; Ο κ. Αθ. Κυριαζής, πρώην ειδικός γραμματέας του υπουργείου Παιδείας σε θέματα ανώτατης εκπαίδευσης και απόφοιτος του Βαρβακείου, λέει χωρίς δεύτερη σκέψη «ναι». Αν και περιγράφει με... τρόμο τις αναμνήσεις του από την περίοδο του σχολείου του.

«Ηταν ένα σχολείο πολύ αυστηρό, αλλά ήταν ένα δημόσιο σχολείο» λέει. «Τέτοιο σχολείο δεν υπάρχει σήμερα. Μας έδωσε τις βάσεις για να προχωρήσουμε στη ζωή μας και το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που ακολουθούσε ήταν μοναδικό» δηλώνει χαρακτηρι- στικά.

Ο κ. Ι. Βαρβιτσιώτης, από την πλευρά του, αποκαλύπτει ότι οι κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας προσπάθησαν να επαναφέρουν τον θεσμό των πειραματικών σχολείων, αλλά δεν τα κατάφεραν καθώς προσέκρουαν σε κοινωνικές αντιδράσεις. «Τα θεωρούσαν ελιτίστικα σχολεία γιατί έπαιρναν μόνο τους καλύτερους μαθητές,αλλά αυτό δεν ήταν σωστό» δηλώνει. Ο ίδιος είναι απόφοιτος του Πειραματικού Σχολείου στο Κολωνάκι. «Το σχολείο μας ήταν βαθιά δημοκρατικό,πολλά παιδιά ήταν φτωχά, δεν θυμάμαι να είχα κανέναν μεγαλοαστό συμμαθητή» διηγείται. «Ηταν όμως αυστηρά και ανταγωνιστικά.Υπήρξε μια χρονιά όπου ένας από τους τρεις φίλους μου είχε μείνει πίσω και απλώς του ετέθη το δίλημμα:ή θα προχωρήσεις σωστά ή φεύγεις» αναφέρει, χωρίς να κρύβει τον θαυμασμό του για το σχολείο του. Εκεί που απέτυχαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις θα πετύχει τώρα η κυβέρνηση του ΠαΣοΚ; Και μάλιστα παραμονές των αλλαγών στα πανεπιστήμια, αλλά και της μεταρρύθμισης στα γυμνάσια και στα λύκεια;

Τα πειραματικά σχολεία ιδρύθηκαν τη δεκαετία του 1910 και δέχονταν μαθητές μόνο με εξετάσεις, ενώ αξιολογούσαν με τον δικό τους τρόπο διδακτικό προσωπικό και αποφοίτους. Οπως λέει ο κ. Αλ. Αλαβάνος, απόφοιτος του Βαρβακείου, ήταν τα «σχολεία των αρίστων». Τη δεκαετία του 1960 όποιος φοιτούσε στο Πειραματικό του Κολωνακίου, στο Βαρβάκειο ή στο Πειραματικό των Αναβρύτων θεωρούνταν μέλος μιας ιδιότυπης «κάστας» προνομιούχων, χωρίς- και αυτό είναι ίσως η μεγαλύτερη επιτυχία τους- το γεγονός να έχει σχέση με την οικονομική ή κοινωνική του θέση. «Οταν πήγαινες σε ένα πάρτι και έλεγες ότι είσαι στο Βαρβάκειο,η πρώτη αντίδραση ήταν “οχ, την έβαψες”» λέει σχετικά ο κ. Αλαβάνος. «Ενα πρότυπο σχολείο με τον τρόπο που λειτουργούσε το σχολείο μας μπορεί να σου δώσει πολλά,αλλά μπορεί να σου κάνει και κακό» εξομολογείται μιλώντας στο «Βήμα» ο πρώην πρόεδρος του Συνασπισμού. Ο ίδιος διαφωνεί με την επανίδρυση των πειραματικών σχολείων, καθώς θεωρεί ότι «η πρότυπη και η πειραματική δράση πρέπει να διαχέεται σε όλα τα σχολεία και όχι μόνο σε μερικά που θα φιλοξενούν τους αρίστους». Επίσης, θεωρεί ότι απομονώνοντας σε ένα σχολείο όλους τους καλούς μαθητές αποστερούσες τελικά από όλα τα άλλα σχολεία κάθε περιοχής τη «μικρή ατμομηχανή» της.

Πάντως, πηγές του υπουργείου Παιδείας δηλώνουν ότι η επανασύσταση των πρότυπων-πειραματικών σχολείων θα φέρει πάλι τον ανταγωνισμό και την αναζήτηση των «πρώτων» πίσω στη δημόσια εκπαίδευση.

Σήμερα λειτουργούν περίπου 60, από τα οποία 28 είναι ολοήμερα δημοτικά και ορισμένα σχολεία πανεπιστημίων. Αρκετά είναι μόνο κατ΄ όνομα πειραματικά, καθώς δεν εφαρμόζουν, στον βαθμό που το έκαναν στο παρελθόν, τα καινοτόμα προγράμματα των πανεπιστημίων. Οπως λένε οι εκπαιδευτικοί τους, σχεδόν κανένα μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα ή νεοεισαχθέν αντικείμενο ή βιβλίο δεν δοκιμάστηκε πρώτα στα πειραματικά τα τελευταία 15 χρόνια.

Διαβάστε περισσότερα:

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artId=375679&dt=31/12/2010

28.12.10

Μαμά, υπάρχει ο Αγιος Βασίλης;



ΕΛΛΗ ΙΣΜΑΗΛΙΔΟΥ Τετάρτη 22 Δεκεμβρίου 2010


«Μαμά, υπάρχει Αγιος Βασίλης;». Στη ζωή κάθε παιδιού φτάνει κάποτε η στιγμή που με ορθάνοιχτα τα μάτια και ένα μείγμα απορίας και δυσπιστίας ζωγραφισμένο στο πρόσωπο θα διατυπώσει την... κρίσιμη ερώτηση. Στη ζωή του γονέα, αντίστοιχα, φτάνει η στιγμή που κυριευμένος από άγχος και τρόμο θα κληθεί να δώσει τη «σωστή» απάντηση. Ποια είναι όμως η ορθή προσέγγιση; Ωφελεί το παραμύθι του Αγιου Βασίλη την ανάπτυξη της υγιούς ψυχοσύνθεσης των παιδιών; Ή μήπως η αλήθεια είναι η μόνη λύση σε μια εποχή όπου τα παιδιά βομβαρδίζονται από χιλιάδες μηνύματα μέσω της τηλεόρασης, των βιντεοπαιχνιδιών και του Ιnternet, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να μπερδέψουν το πραγματικό με το φανταστικό;

«Κάθε χρονιά όταν πλησίαζαν οι γιορτές το “μεγάλο” ερώτημα ακουγόταν στην τάξη.“Κυρία,υπάρχει ο Αγιος Βασίλης;”.Σε αυτό το ερώτημα ποτέ δεν έδινα απάντηση.Αφηνα τους μαθητές μου να εκφράσουν αυτά που υπήρχαν στην καρδιά τους, χωρίς να αμφισβητήσω την κοσμοθεωρία τους. Αντιλήφθηκα ότι πολλά παιδιά είχαν επίγνωση του γεγονότος ότι πρόκειται για παραμύθι,ωστόσο απολάμβαναν την ιδιότυπη μαγεία που αυτό έδινε στις γιορτές.Αλλα παιδιά γνώριζαν την αλήθεια και τη διατυμπάνιζαν σε όλους, χωρίς ωστόσο να καταφέρνουν να διαταράξουν την πίστη των άλλων ότι ο Αγιος Βασίλης υπάρχει!» σχολιάζει η παιδαγωγός κυρία Αποστολία Νίκα, πρώην δασκάλα του Πειραματικού Σχολείου του Πανεπιστημίου Αθηνών. «Τελικά κάθε παιδί έχει έναν μοναδικό τρόπο να αντιλαμβάνεται την πραγματικότητα και δεν κρίνεται σκόπιμο να επέμβουμε.Θυμάμαι,μάλιστα,έναν μαθητή που ζωγράφιζε τον Αγιο Βασίλη με...μαύρα μαλλιά και γένια!» προσθέτει γελώντας.

Οσο και αν οι γονείς επιθυμούν εχέγγυα και κατευθυντήριες γραμμές, οι ειδικοί τονίζουν ότι στο θέμα της αλληλεπίδρασης με το παιδί δεν υπάρχουν απόλυτες απαντήσεις. «Ολα εξαρτώνται από τον βαθμό της συναισθηματικής ωριμότητας του κάθε παιδιού,την οποία αρμόδιος να αξιολογήσει είναι μόνο ο γονιός» σημειώνει η κυρία Πένη Παπανικολοπούλου, ψυχολόγοςψυχοθεραπεύτρια . «Συνηθέστερα στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού τα παιδιά έχουν υποψιαστεί ή έχουν ακούσει από κάποιο συμμαθητή ότι ο Αγιος Βασίλης δεν υπάρχει και αρχίζουν τις πιεστικές ερωτήσεις. Οταν βλέπουμε ότι το παιδί έχει αρχίσει να “ξεπερνά” το παραμύθι,δεν υπάρχει λόγος να επιμένουμε εμείς σε αυτό. Είναι προτιμότερο να κάνουμε μια ήρεμη και ειλικρινή συζήτηση ώστε η μετάβαση από τον μύθο στην πραγματικότητα να γίνει όσο το δυνατόν ομαλότερα» καταλήγει.

Αρκετοί ψυχολόγοι υποστηρίζουν, παράλληλα, ότι υπό ορισμένες προϋποθέσεις το «παραμύθι» ωφελεί την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. «Στην προσχολική ηλικία δεν είναι επιβλαβές να αφήνουμε το παιδί να πιστεύει στον Αγιο Βασίλη.Αντιθέτως,μπορεί να αποβεί θετικό, καθώς βοηθά στην όξυνση της φαντασίας και στην ανάπτυξη υγιών προτύπων,μια και προβάλλει την εικόνα ενός στοργικού ανθρώπου που προστατεύει το παιδί και του χαρίζει ένα δώρο ως πράξη αγάπης» αναφέρει η κυρία Νένα Γεωργιάδου, ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος. «Μάλιστα, όταν έρθει η στιγμή της απομυθοποίησης, τα νοήματα που κρύβονται πίσω από το παραμύθι δεν χάνονται, γι΄ αυτό και το όφελος στην παιδική ψυχοσύνθεση διατηρείται» προσθέτει.

Υπάρχει όμως και η αντίθετη άποψη, η οποία υποστηρίζει ότι η ανατροφή των παιδιών οφείλει να γίνεται σε βάσεις ρεαλισμού και ειλικρίνειας, η οποία μάλιστα έχει βρει εφαρμογή σε διάφορα παιδαγωγικά συστήματα, όπως η μοντεσοριανή μέθοδος. Αυτή την τακτική ακολούθησε η κυρία Κατερίνα Μπλατσούκα-Μπαξεβανίδου, δικηγόρος, απέναντι στους δύο γιους της, έντεκα και πέντε χρόνων αντίστοιχα. «Από την ηλικία των τριών-τεσσάρων χρόνων η δασκάλα του σχολείου εξήγησε στα παιδιά την “αληθινή ιστορία” του Αϊ-Βασίλη, ότι ήταν ένας άνθρωπος σημαντικός για τις καλές του πράξεις και ότι σήμερα τον τιμούμε προσφέροντας δώρα ο ένας στον άλλον.Στο σπίτι ακολουθήσαμε την ίδια ρεαλιστική προσέγγιση,διότι πιστεύω ότι είναι πολύ πιο επικίνδυνο να επικρατεί σύγχυση στο παιδικό μυαλό που δέχεται τόσα αντικρουόμενα μηνύματα από τα ΜΜΕ» αναφέρει. Στην ερώτηση, άλλωστε, αν η εν λόγω προσέγγιση κινδυνεύει να περιορίσει την παιδική φαντασία η κυρία Μπλατσούκα-Μπαξεβανίδου είναι κατηγορηματική. «Η παιδική φαντασία είναι τόσο πολύπλευρη και πολυποίκιλη που είναι πραγματικά αδύνατον να περιοριστεί μόνο και μόνο επειδή το παραμύθι του Αϊ-Βασίλη απομυθοποιείται» αντιτείνει.
Το μυστικό είναι η προσέγγιση


Αν και οι απόψεις για το ποια στάση οφείλετε να κρατήσετε στο θέμα της ύπαρξης του Αγιου Βασίλη διίστανται, υπάρχουν ορισμένες κοινώς αποδεκτές συμβουλές σχετικά με τις συμπεριφορές που πρέπει να αποφύγετε!


1. Μην απορρίπτετε την κοσμοθεωρία του παιδιού
Είτε υποστηρίζετε την ύπαρξη του Αϊ-Βασίλη είτε όχι, μην αποπαίρνετε το παιδί αν εκφράζει την... αντίθετη άποψη. Με φράσεις απορριπτικές ή αφορισμούς (π.χ. «αυτά είναι ανοησίες!» ) κινδυνεύετε να πληγώσετε την ευαίσθητη ψυχοσύνθεσή του και να το οδηγήσετε σε αντιδραστικές συμπεριφορές. Συζητήστε το θέμα με ηρεμία, ανοιχτό μυαλό και κατανόηση ώστε το παιδί να νιώσει ασφάλεια να εκφράσει αυτά που νιώθει.


2. Μην πιέζετε το παιδί αν φοβάται τον Αγιο Βασίλη
Μεγάλος αριθμός παιδιών σε ολόκληρο τον κόσμο εκδηλώνουν πανικό μπροστά στην ογκώδη γενειοφόρο φιγούρα και αρνούνται να πλησιάσουν ή να αγγίξουν άτομα μεταμφιεσμένα σε Αγιο Βασίλη. Σε τέτοια περίπτωση μην πιέζετε το παιδί και σεβαστείτε τον φόβο του. Αναλογιστείτε άλλωστε ότι εσείς οι ίδιοι τού έχετε διδάξει να μη δέχεται δώρα ή αγγίγματα από ξένους!


3. Μην ξεχνάτε το «ηθικό δίδαγμα»
Τα μηνύματα που πηγάζουν από το παραμύθι του Αϊ-Βασίλη είναι ωφέλιμα για το παιδί, ανεξάρτητα από τη στάση που θα ακολουθήσετε σχετικά με την ύπαρξη του... ευτραφούς αγίου. Η προσφορά δώρων στον συνάνθρωπο και το δίδαγμα ότι «η καλή συμπεριφορά επιβραβεύεται» είναι χρήσιμα μηνύματα για κάθε παιδί, τα οποία δεν αναιρούνται αν το παραμύθι απομυθοποιηθεί.

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=374118&dt=22/12/2010#ixzz19QQESjZY