Η υγεία του παιδιού περνάει από το πιάτο σας

Μια υγιής και χωρίς επιπλοκές εγκυμοσύνη εξαρτάται σημαντικά από τη διατροφή της γυναίκας πριν μείνει έγκυος και βέβαια κατά τη διάρκεια της κύησης.
Της Ζηνοβίας Κυριαζοπούλου

To να μεγαλώνει σωστά το μωρό που κυοφορείτε αυτούς τους εννέα μήνες δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Απαιτεί μεγάλες δόσεις ενέργειας, που δεν είναι αυτονόητο ότι μπορείτε να εξασφαλίσετε αφού δεν κοιμάστε αρκετά και συχνά παραλείπετε γεύματα. Η συχνή σας παρόρμηση να ανοίγετε το ψυγείο και να ικανοποιείτε την πείνα σας με γλυκά ή υπερβολικά σνακ δεν θα σας βοηθήσει, αφού το μόνο αποτέλεσμα που πιθανόν θα έχετε είναι να πάρετε πολλά παραπανίσια κιλά και να νιώθετε πιο κουρασμένη από πριν. Για να αντιμετωπίσετε καλύτερα αυτή τη… συμβίωση χρειάζεται η διατροφή σας να μην έχει βάση τα σάκχαρα και τα λίπη αλλά να είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά με βιταμίνες, μέταλλα και φυτικές ίνες. Μέσα από μια ισορροπημένη και κατάλληλα σχεδιασμένη διατροφή μπορείτε να περιορίσετε τις πιθανότητες να προκύψουν επιπλοκές και δυσάρεστα συμπτώματα, τα οποία έχουν άμεση σχέση με ειδικές καταστάσεις που μπορεί να προκύψουν κατά την κύηση.

Ποιο είναι το θερμιδικό κόστος της κύησης:
Έχει υπολογιστεί ότι οι επιπλέον θερμίδες που θα πρέπει ιδανικά να προσλάβει μια γυναίκα στο σύνολο της εγκυμοσύνης είναι περίπου 80.000! Σας φαίνονται πολλές; Κι όμως, για να περιοριστείτε σ’ αυτές θα πρέπει να προσέξετε αρκετά ώστε να μην πάρετε περισσότερες από:

150 θερμίδες /ημέρα επιπλέον για το πρώτο τρίμηνο,
350 θερμίδες /ημέρα επιπλέον για το δεύτερο τρίμηνο,
350 θερμίδες / ημέρα επιπλέον για το τρίτο τρίμηνο.
Το συνολικό επιπλέον βάρος που θα πάρετε μέχρι τη μέρα του τοκετού κατανέμεται κατά περίπου 0,9kg στη μήτρα, 0,4 στο στήθος, 1,2 στο επιπλέον υγρό, 1,2 στο αίμα και 3,5 στο λίπος. Συνυπολογίζοντας και το βάρος του εμβρύου και του πλακούντα ένας μέσος όρος αύξησης του βάρους είναι τα 13 κιλά. Κατά τις 10 πρώτες εβδομάδες η αύξηση του βάρους είναι 1-1,5 κιλά. Τους επόμενους 3 μήνες αναμένεται μια εβδομαδιαία αύξηση του βάρους κατά 0,5 κιλά. Στο τελευταίο διάστημα της εγκυμοσύνης η εβδομαδιαία αύξηση αναμένεται να είναι 300-350 γραμμάρια.
Η ανεξέλεγκτη αύξηση του σωματικού βάρους μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση δύο από τις πιο συνηθισμένες επιπλοκές της εγκυμοσύνης, όπως είναι ο διαβήτης κύησης και η υπέρταση (προεκλαμψία).

Ο ρόλος της πρωτεΐνης
Οι πρωτεΐνες έχουν σημασία γιατί χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία νέων ιστών στο μητρικό οργανισμό (πλακούντας), για τη δημιουργία νέων ιστών του εμβρύου ενώ το πλεόνασμά τους (γλυκογονικά αμινοξέα) μετατρέπεται σε γλυκόζη (πηγή ενέργειας).
Οι μεγαλύτερες πρωτεϊνικές απαιτήσεις δημιουργούνται κατά το τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, όπου η πρωτεϊνική μάζα αυξάνει κατά 6.5-7 γραμμάρια την ημέρα. Οι συστηνόμενες αυξήσεις είναι 30 γραμμάρια ανά ημέρα.
Γι’ αυτό τροφές όπως γάλα, τυρί, άπαχο κρέας, ψάρι και αβγό είναι σημαντικές για τη διατροφή σας.

Οι «λευκές» ουσίες
Αν και πολλά είναι τα θρεπτικά συστατικά που απαιτούν την προσοχή της εγκύου, δύο στοιχεία που προβληματίζουν συχνά τις γυναίκες στην κατάσταση εγκυμοσύνης είναι το αλάτι και η ζάχαρη. Πρόκειται για δύο διατροφικά στοιχείαπου βρίσκονται σε πολλές τροφές, καλύπτουν την ανάγκη για έντονη γεύση στην τροφή, και η λήψη των οποίων σε φυσιολογικές αλλά κυρίως σε αυξημένες ποσότητες, μπορεί να οδηγήσει σε δυσάρεστες συνέπειες.
Η ζάχαρη, ή αλλιώς σακχαρόζη όπως είναι το επιστημονικό της όνομα, ανήκει στην ομάδα των υδατανθράκων και πιο συγκεκριμένα στους δισακχαρίτες. Είναι δηλαδή μία γλυκαντική ουσία που διασπάται και απορροφάται σχεδόν άμεσα από το σώμα μας, με τη μορφή της γλυκόζης. Στη διατροφή σας η ζάχαρη πρέπει να είναι περιορισμένη, για διάφορους λόγους. Αρχικά λόγω του θερμιδικού της περιεχομένου. Η ζάχαρη όπως όλοι οι υδατάνθρακες δίνουν 4 θερμίδες ανά γραμμάριο, αλλά όπως είπαμε με ένα τρόπο άμεσο, μια και μπαίνει πολύ γρήγορα στην κυκλοφορία του αίματός μας, «ερεθίζοντας» ταυτόχρονα το πάγκρεας για έκκριση της ινσουλίνης. Πρέπει λοιπόν να περιοριστεί για λόγους συντήρησης του βάρους. Επίσης, είναι συχνή και μία άλλη παθολογική κατάσταση που ονομάζεται "διαβήτης κύησης" και εμφανίζεται σε ένα ποσοστό 10-20%, και η οποία είτε εμφανίζεται κατά την κύηση και υποχωρεί μετά, είτε παραμένει. Και στις δύο περιπτώσεις ο διαβήτης κύησης επηρεάζει σημαντικά την έκβαση της εγκυμοσύνης, και απαιτεί ειδική διατροφική αγωγή. Γενικά θα πρέπει η έγκυος να προσέχει την πρόσληψη της ζάχαρης και θα πρέπει να έχει μία διατροφή όπου θα κυριαρχούν οι σύνθετοι υδατάνθρακες. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να παίρνει την ενέργεια που προσφέρουν όλοι οι υδατάνθρακες, αλλά από πηγές τροφών που δεν την παρέχουν άμεσα αλλά με αργό ρυθμό. Τέτοιες τροφές είναι οι αμυλούχες τροφές (κατάλληλα μαγειρεμένα βέβαια), τα φρούτα και τα περισσότερα από τα λαχανικά, λόγω κυρίως των φυτικών ινών που περιέχουν. Ιδιαίτερα στην περίπτωση του διαβήτη κύησης η ύπαρξη αυτών των τροφών στο διαιτολόγιο είναι καθοριστική, αφού συμβάλουν στην καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης και έκκριση ινσουλίνης. Επιπλέον, θα πρέπει να αποφεύγονται τα αναψυκτικά, τα γλυκά, τα δημητριακά πρωινού με ζάχαρη, οι χυμοί τύπου «Νέκταρ», και να προτιμάτε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης. Ειδικότερα τα γλυκά τα οποία είναι συχνά «αδυναμία» για την έγκυο και τα οποία καταναλώνονται γιατί νιώθουν ατονία ή για να αντιμετωπίσουν κάποια υπογλυκαιμία, είναι ένας πολύ κακός συνδυασμός ζάχαρης με λίπος, συχνά κορεσμένο και άρα κακής διατροφικής αξίας και ποιότητας. Για αυτό το λόγο θα πρέπει να αποφεύγονται διπλά, αφού και τα επίπεδα γλυκόζης επηρεάζουν αλλά και συμβάλλουν στην μεγαλύτερη αύξηση του σωματικού σας βάρους.
Το κοινό αλάτι, αυτό δηλαδή που χρησιμοποιούμε καθημερινά, είναι μία ένωση χλωρίου και νατρίου. Από τα δύο αυτά στοιχεία μεγαλύτερη σημασία δίνεται στο πρώτο συστατικό, δηλαδή το νάτριο, μια και έχει βρεθεί ότι παίζει ένα σημαντικό ρόλο στο σώμα μας. Πιο συγκεκριμένα, το νάτριο ρυθμίζει τον όγκο του αίματός μας, συμβάλει με το κάλιο στη ρύθμιση της οξεοβασικής ισορροπίας, ρυθμίζει τις μυϊκές συσπάσεις και της καρδιάς, και οδηγεί στην κατακράτηση υγρών και στην αύξηση της πίεσης. Εξαιτίας της τελευταίας αυτής ιδιότητας του υπάρχει προβληματισμός για τη συμμετοχή του στη διατροφή της εγκύου, γιατί μία από τις σοβαρές παθολογικές καταστάσεις που συνοδεύουν την κύηση είναι και η υπέρταση, που κατά την εγκυμοσύνη εξελίσσεται σε προεκλαμψία και εκλαμψία (τοξιναιμία), θέτοντας σε κίνδυνο τις ζωές εμβρύου και μητέρας. Οι καταστάσεις αυτές ξεκινούν στο τρίτο τρίμηνο και χαρακτηριστικά τους είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση, τα οιδήματα (ιδιαίτερα σε χέρια και πρόσωπο), και το λεύκωμα στα ούρα.
Σήμερα είναι αποδεκτό πως η υπερβολική ή η ανεπαρκής πρόσληψη αλατιού, σε συνδυασμό με υψηλό βάρος, ανεπαρκείς πρωτεΐνες και σίδηρο οδηγούν σε τοξιναιμία. Παρόλα αυτά όμως, ούτε ο περιορισμός του προλαμβάνει σίγουρα την εμφάνισή της, ούτε η υπερβολική του πρόσληψη οξύνει τα συμπτώματα, αν και η πρόσληψη του νατρίου βελτιώνει τον όγκο του αίματος. Έτσι, οι ειδικοί δίνουν συστάσεις στις εγκύους για την κατανάλωση του αλατιού, τονίζοντας την ανάγκη για περιορισμό του στη δίαιτά τους. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε πως το νάτριο δεν βρίσκεται μόνο στο αλάτι που προσθέτουμε στο φαγητό μας, αλλά και "κρυμμένο" σε τροφές, όπως αλλαντικά, κονσέρβες, τυροκομικά, σούπες, τυποποιημένα τρόφιμα, ξηρούς καρπούς και νερό. Έτσι ακόμα κι αν περιορίσετε την προσθήκη του στο φαγητό σας, μπορεί να παίρνετε μεγάλες ποσότητες, αν δεν προσέξετε συνολικά τη διατροφή σας.

Βιταμίνες και τα μέταλλα
Η λήψη βασικών βιταμινών αλλά και μετάλλων είναι πολύ σημαντική. Το φυλλικό οξύ, το οποίο βρίσκεται στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τους ξηρούς καρπούς και τους σπόρους, είναι απαραίτητο, όχι μόνο κατά το πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, αλλά και πριν από τη σύλληψη. Υπολογίζεται ότι έως και ένα 5% του γενικού πληθυσμού έχει έλλειψη στο φυλλικό οξύ νωρίς στην κύηση-η συνιστωμένη δοσολογία ως συμπλήρωμα είναι τα 400 μικρογραμμάρια /ημέρα. Η Βιταμίνη D θεωρείται απαραίτητη για την πρόληψη της ραχίτιδας στο νεογέννητο αλλά και τη διατήρηση της καλής υγεία των οστών και των δοντιών της μητέρας. Τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη D είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Το ασβέστιο και ο σίδηρος αποτελούν τα βασικότερα μέταλλα κατά την εγκυμοσύνη. Το ασβέστιο είναι απαραίτητο να λαμβάνεται σε συμπλήρωμα ειδικά σε γυναίκες μικρότερες των 25 ετών αλλά και σε όσες λαμβάνουν λιγότερο από 600mg ημερησίως. Οι ανάγκες για σίδηρο, κατά την εγκυμοσύνη είναι αυξημένες, παρά τη διακοπή της έμμηνου ρύσης, γι’ αυτό συνιστάται η λήψη συμπληρώματος κατά το δεύτερο και τρίτο τρίμηνο. Διατροφικά, καλές πηγές σιδήρου είναι το κόκκινο κρέας, το κοτόπουλο, η γαλοπούλα και καλές πηγές από φυτικές τροφές είναι τα ενισχυμένα δημητριακά για πρωινό, τα αυγά, το ψωμί, τα πράσινα λαχανικά, το μπρόκολο, το σπανάκι, τα όσπρια.

Βάλτε χρώμα στο πιάτο…
Ντομάτα, ραπανάκι, φράουλα, πορτοκάλι, σαγκουίνι, παντζάρι, καρπούζι, κεράσι
Αυτή η ομάδα παρουσιάζει ισχυρή αντιοξειδωτική δράση χάρη σ’ ένα φυτοχημικό συστατικό, το λυκοπένιο αλλά και στις ανθοκυανίνες που καταπολεμούν την ευαισθησία των τριχοφόρων και δυναμώνουν την όραση. Σε αυτή την ομάδα υπάρχει και η βιταμίνη C που συμβάλλει στην αναγέννηση της επιδερμίδας μειώνοντας έτσι τις ραγάδες και την ατονία του δέρματος.
Σπαράγγι, βασιλικός, σέσκουλο, μπρόκολο, αγκινάρα, λάχανο, ρέβα, σικορέ, μαρούλι, μαϊντανός, σπανάκι, κολοκυθάκι, ακτινίδιο, ελιά, λευκό σταφύλι
Σε αυτή την ομάδα βρίσκουμε τη χλωροφύλλη ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που προλαμβάνει τα σημάδια του χρόνου αλλά και μαγνήσιο, για την προστασία των αιμοφόρων αγγείων και τη μετάδοση των νευρικών κινήσεων, αντίδοτο στην κούραση που χαρακτηρίζει τους πρώτους μήνες με το μωρό.
Μελιτζάνα, ραντίτσιο, σύκο, μύρτιλο, μούρο, δαμάσκηνο, φραγκοστάφυλο, μαύρο σταφύλι
Η πιο ασυνήθιστη ομάδα, που είναι εχθρός των όγκων και προστάτης της όρασης και των αιμοφόρων αγγείων. Τα φρούτα του δάσους περιέχουν ευδιάλυτες ίνες που ρυθμίζουν την απορρόφηση των άλλων θρεπτικών συστατικών και τρέφουν τη μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου. Το ραντίτσιο είναι πλούσιο σε β-καροτίνη ο υπ’ αριθμόν ένα εχθρός των ρυτίδων.
Γάλα, γιαούρτι, τυρί, σκόρδο, πράσο, κουνουπίδι, μάραθος, σέλινο, μανιτάρι, κρεμμύδι, μήλο, αχλάδι
Τα γαλακτοκομικά αποτελούν αναντικατάστατη πηγή ασβεστίου που ενισχύει τα οστά και τα δόντια. Επιπλέον ενισχύονται οι μυς εμποδίζοντας τις κράμπες και τον πόνο στην πλάτη. Μήλα και κρεμμύδια είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά φλαβονοειδή. Τα κρεμμύδια επίσης μαζί με το σκόρδο και τα πράσα περιέχουν θειοαλλυλικά συστατικά που προστατεύουν από τις παθήσεις της στεφανιαίας. Και τα μανιτάρια αποτελούν πηγή σεληνίου ενός μετάλλου με αντιγηραντική δράση που προστατεύει από την υπέρταση και την αναιμία.
Κρέας, Ψάρι και άλλα εναλλακτικά ισοδύναμα - Σας παρέχουν πρωτεΐνη υψηλής βιολογικής αξίας και σίδηρο που απορροφάται σε μεγάλο βαθμό (15-20%). Συμπεριλαμβάνονται μοσχαρίσιο και χοιρινό κρέας, κοτόπουλο, ψάρι, αυγά, όσπρια και ξηροί καρποί. Αξιοσημείωτος είναι και ο ρόλος των ω3-λιπαρών οξέων στην εγκυμοσύνη αφού η κατανάλωσή τους σχετίζεται με αυξημένο δείκτη νοημοσύνης και ανάπτυξη και των ματιών του νεογνού. Έτσι, συνιστάται αυξημένη κατανάλωση ψαριών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, τροφών πλούσιων σε αυτά τα λιπαρά όπως η ρέγκα, ο κολιός και ο σολωμός. Συνιστάται λοιπόν η κατανάλωση ψαριού τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα-όχι όμως πάνω από 2 μερίδες λιπαρών ψαριών και ιδιαίτερα να αποφεύγονται εντελώς τα μεγάλα ψάρια π.χ. ξιφίας, τόνος (κυρίως κονσέρβα ) λόγω των μετάλλων και στοιχείων που περιέχουν και που δυνητικά ίσως βλάψουν το έμβρυο. Επίσης να αποφεύγονται εντελώς και τα ωμά ψάρια.

Κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης θα πρέπει να προσέχετε ιδιαίτερα κάποια τρόφιμα που ενδέχεται να σας μεταφέρουν μολυσματικούς παράγοντες, όπως:
Σαλμονέλα – Το βακτήριο της σαλμονέλας είναι μια αρκετά συνηθισμένη περίπτωση μόλυνσης των τροφίμων. Κάποια αυγά είναι πιθανό να είναι μολυσμένα με σαλμονέλα. Θα ήταν καλό να μαγειρεύετε τα αυγά έως ότου το ασπράδι του αυγού και ο κρόκος του να γίνουν στέρεα. Αποφύγετε εδέσματα που περιέχουν ωμά η μερικώς μαγειρεμένα αυγά συμπεριλαμβανομένων και κάποιων που ετοιμάζονται στο σπίτι όπως είναι η μαγιονέζα, κρέμες από γάλα και αυγά και κάποια σουφλέ. Παγωτά με ιδιαίτερα μαλακή χτυπημένη κρέμα θα πρέπει επίσης να αποφεύγονται.
Listeria – Το βακτήριο της Listeria είναι δυνατόν να βλάψει το αγέννητο ακόμη μωρό σας. Αποφύγετε τα παρακάτω τρόφιμα που συνήθως μπορεί να εμφανιστεί σε ένα από τα παρακάτω τρόφιμα:

Μαλακά ώριμα τυριά- συμπεριμβανομένου Brie και Camembert.
Όλα τα μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά.
Έτοιμες προπαρασκευασμένες σαλάτες, που περιέχουν συνήθως προπλυμένα φύλλα σαλάτας
Γεύματα take-away – είναι δυνατόν να έχουν αναθερμανθεί όχι επαρκώς.
Συκώτι
Καλό θα ήταν να αποφεύγατε το συκώτι και τα προϊόντα του, εξαιτίας της υψηλής συγκέντρωσης τους σε βιταμίνη Α. Η υπερδοσολογία της βιταμίνης Α, έχει συνδεθεί με τερατογενέσεις, αν και τα επίπεδα που συμβαίνει κάτι τέτοιο δεν έχουν πλήρως οριστεί.
Αλκοόλ
Η συστηματική κατανάλωση αλκοόλ κατά την εγκυμοσύνη μπορεί να οδηγήσει σε αποβολή ή και μικρό βάρος για το μωρό σας. Καλό είναι να αποφεύγετε την κατανάλωσή του και μην ξεχνάτε ότι περνάει και μέσω του γάλακτος κατά τον θηλασμό.
Καφεΐνη
Το πολύ 2 κούπες στιγμιαίου καφέ την ημέρα μιας και η υπερβολική κατανάλωση σχετίζεται με αυξημένο ρίσκο αποβολών και μικρό βάρος του εμβρύου.
Τσάι από βότανα και φρούτα είναι καλή εναλλακτική λύση και το χαμομήλι βοηθάει καθώς βελτιώνει τον ύπνο, και ο δυόσμος την πέψη.
Ξηροί καρποί
Αποφεύγετε κυρίως τα φιστίκια, τους σπόρους σουσαμιού καθώς αυξάνονται οι πιθανότητες αλλεργίας।

http://kids.in.gr/pregnancy/nutrition/article/?aid=1231079674

Ψυχολογικά προβλήματα των υπογόνιμων ζευγαριών

Της Ζαΐρας Παπαληγούρα

H επιθυμία απόκτησης παιδιού είναι περίπλοκη, καθώς εμπλέκει μια σειρά συνειδητών όσο και ασυνείδητων κινήτρων που ωθούν τους ανθρώπους να αναπαράγονται, και κάτω από τις πλέον αντίξοες συνθήκες όπως για παράδειγμα στη διάρκεια πολέμων, ή λοιμών.

Ένας υποψήφιος δότης σπέρματος έλεγε : " Να έχει κανείς παιδιά είναι παρηγοριά, είναι χαρά είναι τρυφερότητα. Πεθαίνουμε αργότερα όταν έχουμε γίνει γονείς, δεν πεθαίνουμε μόνοι. Η εργασία μας αποκτά νόημα γιατί τα οφέλη που αποκομίζουμε προορίζονται για κάποιον, το παιδί είναι η προέκταση του εαυτού μας. Μπορεί και να υποδηλώνει ότι θα έχει κανείς μια υποστήριξη όταν γεράσει. Εγώ έχασα τον πατέρα μου πολύ νέος και επιθυμώ διακαώς να γίνω πατέρας." (Delaisi de Parseval, 1983).
Στη μαρτυρία αυτή συμπεριλαμβάνονται σχεδόν όλα τα κίνητρα που ωθούν τους άνδρες και τις γυναίκες να επιθυμούν να γίνουν γονείς. Διαπιστώνουμε ότι στην περιγραφή δεν επιζητείται ένα πραγματικό αλλά ένα φανταστικό μωρό το οποίο καλείται να εκπληρώσει και να επανορθώσει τα πάντα, να καλύψει όλα τα κενά, τη μοναξιά, την απώλεια, τα πένθη. Στην πραγματικότητα, συνεπώς, αυτό που επιθυμείται δεν είναι ένα συγκεκριμένο παιδί αλλά η πραγματοποίηση όλων των παιδικών επιθυμιών.

Η επιθυμία απόκτησης παιδιού πρωτοεμφανίζεται στο κορίτσι γύρω στους δεκαοκτώ πρώτους μήνες της ζωής. Αφετηρία είναι η ταύτιση με την τρυφερή μητέρα της βρεφικής ηλικίας που την ωθεί να επιθυμεί να γίνει και η ίδια μητέρα. Για τους άνδρες επίσης η επιθυμία αυτή προέρχεται από μια ταύτιση με τον δικό τους πατέρα (Bydlowski, 1997).

Σημαντικό στοιχείο στην επιθυμία απόκτησης παιδιού αποτελεί, επίσης, η προσαρμογή στις κοινωνικές και οικογενειακές επιταγές. Η απόκτηση παιδιού σήμερα θεωρείται επιβεβλημένη. Συμβολίζει τη σεξουαλική ταυτότητα του ζευγαριού, τη σωματική του υγεία καθώς και την κοινωνική του ένταξη. Παράλληλα, η χρήση αντισύλληψης ενίσχυσε την παντοδυναμία των ατόμων οι οποίοι θεωρούν έκτοτε ότι ελέγχουν απολύτως την επιθυμία απόκτησης παιδιού. Χρησιμοποιούν αντισύλληψη όσο χρόνο δεν επιθυμούν παιδί και την διακόπτουν αναμένοντας ένα παιδί αμέσως. Όταν λοιπόν το παιδί αυτό δεν έρχεται βιώνουν, αφ' ενός, την έλλειψη του παιδιού και, αφ' ετέρου, την αδυναμία του σώματός τους να ανταποκριθεί σε αυτό που θεωρούσαν βέβαιο ότι θα συνέβαινε με τη διακοπή της αντισύλληψης.

Μια αναδρομή στη μυθολογία καταδεικνύει ότι η στειρότητα συσχετιζόταν με την τιμωρία. Ο Λάιος, βασιλιάς της Θήβας, έλαβε χρησμό από το μαντείο των Δελφών να μείνει άτεκνος. Εκείνος παράκουσε τον χρησμό με αποτέλεσμα να τον φονεύσει ο γιος του Οιδίποδας. Αλλά και στην Παλαιά Διαθήκη η στειρότητα θεωρείται μειονεξία και ταυτίζεται με την τιμωρία. Τα ζευγάρια που αποκτούν πολλά παιδιά θεωρούνται ευλογημένα σε αντίθεση με εκείνα που παραμένουν άτεκνα (γεν. 30, 1-13, Α. Βασ. 1, 1).
Και σήμερα παρατηρείται συχνά ότι οι γυναίκες που δυσκολεύονται να αποκτήσουν παιδιά αναζητούν στοιχεία της προσωπικής τους ζωής που θα εξηγούσαν γιατί δεν μπορούν να αποκτήσουν αυτό που τόσο επιθυμούν και που για τους περισσότερους ανθρώπους είναι τόσο απλό. Επιχειρούν να εντοπίσουν το ή τα γεγονότα της προσωπικής τους ιστορίας για τα οποία τώρα "τιμωρούνται" μη μπορώντας να αποκτήσουν παιδί. Στις περιπτώσεις όπου οι γυναίκες αυτές έχουν υποστεί έκτρωση ή είχαν μια εξωσυζυγική σχέση οι ενοχές εντοπίζονται στην πράξη αυτή.

H έλλειψη παιδιού έχει όμως και μια σημαντική κοινωνική διάσταση καθώς τα ακουσίως άτεκνα ζευγάρια θεωρούνται ότι μειονεκτούν. Aυτό ισχύει ακόμη περισσότερο για τις γυναίκες γιατί η μητρότητα, παρά την κατάκτηση νέων ρόλων, εξακολουθεί να θεωρείται ως ο κύριος ρόλος της γυναίκας.

Παράλληλα, ανθρωπολογικές μελέτες καταδεικνύουν την οικουμενική σημασία που αποδίδεται στη γονιμότητα τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες. Οι στείρες γυναίκες, ειδικότερα, στην Αφρική θεωρούνται "επικίνδυνες" τόσο για τον εαυτό τους όσο και για τον περίγυρό τους, σε σημείο που να περιθωριοποιούνται απολύτως. Ακόμα, οι κοπέλες που είναι στείρες δεν θεωρείται ότι ολοκληρώνονται ως γυναίκες γιατί πιστεύεται ότι η εγκυμοσύνη τις καθιστά γυναίκες και μάλιστα ασχέτως της έκβασής της. Συνεπώς, μια γυναίκα που δεν μένει ποτέ έγκυος δεν θεωρείται αυτόνομο ενήλικο άτομο.

Η αδυναμία απόκτησης παιδιού βιώνεται ως ένα βαθύ ναρκισσιστικό τραύμα. Η εικόνα του σώματος τραυματίζεται. Σε αυτό συμβάλλει και το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό με τη γλώσσα που χρησιμοποιεί στη διάγνωση της στειρότητας. Τα σπερματοζωάρια θεωρούνται "φτωχά", η βλέννη στον κόλπο της γυναίκας απούσα. Σε κάθε μια από τις παραπάνω προτάσεις τα υπογόνιμα άτομα καταγράφουν μια "έλλειψη". Παράλληλα, η επιστημονικά λαθεμένη εξίσωση μεταξύ γονιμότητας και σεξουαλικής ικανότητας για τους άνδρες και θηλυκότητας και γονιμότητας για τις γυναίκες οδηγεί τα υπογόνιμα άτομα να βιώνουν μια ψυχοσεξουαλική κρίση.

Όταν η στειρότητα δεν μπορεί να αποδοθεί σε οργανική αιτία, εκεί δηλαδή όπου η επίτευξη εγκυμοσύνης δεν αποκλείεται από κάποιο συγκεκριμένο οργανικό πρόβλημα, αλλά δεν επιτυγχάνεται για άγνωστους λόγους, υπάρχει ενίοτε μια ψυχολογική σύγκρουση η οποία παρεμποδίζει τη φυσιολογική πορεία. H στειρότητα αυτή ονομάζεται "ψυχογενής" και αναφέρεται σε μια βαθύτερη ψυχική επιθυμία παρεμπόδισης της εγκυμοσύνης. H ασυνείδητη παρεμπόδιση της εγκυμοσύνης έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την συνειδητή πρόθεση της απόκτησης μωρού.H ψυχογενής στειρότητα μπορεί να έχει πολλές αιτίες. Ενδέχεται να είναι αποτέλεσμα μιας ασυνείδητης άμυνας στους κινδύνους που ενυπάρχουν στην αναπαραγωγική διαδικασία. Mπορεί ακόμη να οφείλεται σε μια εξιδανίκευση του πατέρα με τον οποίο κανένας σύντροφος ή σύζυγος δεν μπορεί να είναι εφάμιλλος. Oι ψυχολογικές συγκρούσεις που οδηγούν στη στειρότητα είναι συχνά τόσο βαθιά απωθημένες, ώστε οι γυναίκες αυτές όταν αντιληφθούν την αδυναμία τους να κάνουν παιδιά, με φοβερή επιμονή επιθυμούν ένα παιδί. H ψυχανάλυση ανακαλύπτει αυτές τις συγκρούσεις και τους μηχανισμούς άμυνας του Eγώ που προστατεύουν τις γυναίκες αυτές από μια εγκυμοσύνη και ένα τοκετό που θα μπορούσαν να κλονίσουν επικίνδυνα την προσωπικότητά τους.

Οι ψυχολογικές επιπτώσεις, όμως, δεν περιορίζονται στη διάγνωση της υπογονιμότητας αλλά επεκτείνονται και στη διάρκεια της θεραπεία της. Όλες οι θεραπείες προϋποθέτουν προγραμματισμένες σεξουαλικές επαφές με μοναδικό στόχο την επίτευξη της εγκυμοσύνης. Συνεπώς, η σεξουαλική σχέση γίνεται μηχανιστική και καταναγκαστική ενώ περιορίζεται στις γόνιμες μέρες καθώς παρατηρείται μείωση της σεξουαλικής επιθυμίας και συσχέτισή της μόνο με την αναπαραγωγή.

Παράλληλα, τα ζευγάρια που βρίσκονται σε θεραπεία υπογονιμότητας βιώνουν διαδοχικούς κύκλους ελπίδας και πένθους. Ελπίδας στην πρώτη φάση του κύκλου όπου ακολουθείται η θεραπεία και πένθος στη δεύτερη φάση όταν αποτυγχάνει η θεραπεία και επανέρχεται η περίοδος. Η αποτυχία επίτευξης της εγκυμοσύνης που επανέρχεται κάθε μήνα έχει ονομασθεί μηνιαίο πένθος γιατί βιώνεται σαν τον θάνατο ενός βρέφους. Tα ζευγάρια που ακολουθούν τις μεθόδους της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής είναι εκείνα που έχουν το ισχυρότερο κίνητρο να αποκτήσουν παιδιά. Eίναι εκείνα που έχουν υποβληθεί σε πολλές θυσίες για να πραγματοποιήσουν το όνειρό τους να αποκτήσουν ένα μωρό. Γι αυτό το λόγο ίσως είναι και τα ζευγάρια εκείνα που είναι περισσότερο ψυχολογικά ευάλωτα στην αποτυχία της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (Newton & Hearn,1990). Tι απογίνονται όμως τα ζευγάρια εκείνα που παρά τις αλλεπάλληλες προσπάθειες παραμένουν άτεκνα; Eίναι βέβαιο ότι ένας αριθμός εξ αυτών θα στραφεί προς την υιοθεσία. H έρευνα δείχνει μάλιστα ότι περίπου το 40% των ανθρώπων που είναι σε λίστα αναμονής για εξωσωματική γονιμοποίηση έχουν ήδη κάνει αίτηση υιοθεσίας.(Hazeltine& Mazure,1985). O κίνδυνος εδώ είναι ο τρόπος με τον οποίο θα υποδεχθούν το υιοθετημένο παιδί τα ζευγάρια που είναι ακόμα βυθισμένα μέσα στο άγχος της εξωσωματικής. Kαι παρ' ότι η εξωσωματική γονιμοποίηση και η υιοθεσία δεν αποκλείουν αναγκαστικά η μια την άλλη, είναι απαραίτητη η παρέλευση μιας περιόδου "χάρητος" μετά τις προσπάθειες εξωσωματικής καθώς επίσης είναι αναγκαία η επεξεργασία του πένθους για τη μη απόκτηση του βιολογικού παιδιού, τη μη πραγματοποίηση της εγκυμοσύνης και του τοκετού, προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποδοχή του υιοθετημένου παιδιού.

Τέλος πρόκληση για τους ειδικούς αποτελεί το λεγόμενο σύνδρομο "παιδί με οποιοδήποτε κόστος". Τα περισσότερα ζευγάρια μετά από σειρά προσπαθειών απόκτησης παιδιού επεξεργάζονται την απώλεια και βρίσκουν λύσεις που τα βοηθούν να συνεχίσουν τη ζωή τους. Είτε υιοθετούν ένα παιδί, είτε αποφασίζουν να μείνουν χωρίς παιδιά. Άλλα όμως ζευγάρια αδυνατούν να επεξεργασθούν την απώλεια και με μεγάλη επιμονή και ψυχαναγκασμό οδηγούνται σε κάθε προτεινόμενη θεραπεία, μη υπολογίζοντας το σωματικό, το ψυχικό, αλλά ακόμη και το οικονομικό κόστος που αυτές οι ατέρμονες προσπάθειες συνεπάγονται. Τα ζευγάρια που βιώνουν αυτό το σύνδρομο επείγονται να αποκτήσουν παιδί εμφανίζουν ιδεοληψίες και κάνουν τελετουργικές πράξεις, αλλά, κυρίως, μετά από κάθε αποτυχία, με μεγάλη γενναιότητα είναι πανέτοιμοι για την επόμενη προσπάθεια. Ένας Γάλλος Ψυχαναλυτής θεωρεί ότι τα άτομα που εκδηλώνουν τον παροξυσμό αυτό έχουν βιώσει κάτι ιδιαίτερα τραυματικό στην παιδική τους ηλικία, την εγκατάλειψη ή τον θάνατο γονέα και προσπαθούν, συχνά με ένα τρόπο απελπισμένο, "να επιδιορθώσουν" τις εμπειρίες αυτές επιδιώκοντας να ζήσουν τα παιδικά τους χρόνια μέσα από εκείνα των παιδιών τους (Roegiers,1994).

Η Εξωσωματική Γονιμοποίηση
Κάθε πρόγραμμα εξωσωματικής γονιμοποίησης απαιτεί από τις γυναίκες συχνές εξετάσεις αίματος και καθημερινές ενέσεις με αποτέλεσμα το καθημερινό πρόγραμμα όσων συμμετέχουν στη διαδικασία αυτή να ανατρέπεται σημαντικά. Απόρροια αυτού είναι η να αντιμετωπίζουν επανειλημμένως προβλήματα στην εργασία τους αλλά και μια κοινωνική απομόνωση.

Οι γυναίκες που συμμετέχουν σε προγράμματα εξωσωματικής γονιμοποίησης στην πλειοψηφία τους αναφέρουν ως πιο δύσκολη φάση του προγράμματος εκείνη που εκτείνεται από την ολοκλήρωση της διαδικασίας μετά τη εμβρυομεταφορά μέχρι την ημέρα της διαπίστωσης της επίτευξης ή μη εγκυμοσύνης. Σε αυτό το διάστημα πολλές δεν κατορθώνουν να ελέγξουν τη φαντασίωσή τους και αισθάνονται έγκυες. Oι επιπτώσεις αυτής της φαντασίωσης γίνονται κατανοητές όταν αναλογισθεί κανείς ότι τα ποσοστά επιτυχίας της εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι ακόμη χαμηλά. Πολλές γυναίκες μετά από ένα αρνητικό αποτέλεσμα βιώνουν μια έντονη θλίψη. H θλίψη αυτή δεν διαρκεί το ίδιο για κάθε γυναίκα. Εξαρτάται από τον ψυχικό εξοπλισμό του κάθε ατόμου, από την υποστήριξη που έχει καθώς και από τον αριθμό των προσπαθειών που έχει επιχειρήσει. Ένα ακόμα σημαντικό πρόβλημα της εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι η μη συμμετοχή του συζύγου στην όλη διαδικασία. Στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζεται μόνο στη φάση της λήψης των ωαρίων όπου καλείται να δώσει το σπέρμα του για την γονιμοποίηση. Πολλοί άνδρες διατυπώνουν δυσαρέσκεια για τον παραγκωνισμό τους αυτό.

Μεταξύ των προβλημάτων της μεθόδου αποτελούν τα αυξημένα ποσοστά των πολύδυμων κυήσεων που οδηγούν σε σημαντική αύξηση των πρόωρων βρεφών. Η προωρότητα έχει σημαντικές ιατρικές και ψυχολογικές επιπτώσεις. Το σοβαρότερο πρόβλημα όμως της μεθόδου της εξωσωματικής γονιμοποίησης είναι η ψυχολογική κατάσταση των ζευγαριών όταν δεν επιτυγχάνεται η εγκυμοσύνη.

Εξωσωματική Γονιμοποίηση με Δότες
Στις περιπτώσεις όπου είναι απαραίτητη η συμμετοχή δότη ή δότριας για ην απόκτηση παιδιού τα ζητήματα που προκύπτουν είναι πιο πολύπλοκα και η συμμετοχή ειδικού από το χώρο της ψυχικής υγείας στις περιπτώσεις αυτές είναι επιβεβλημένη.
Το άτομο που δέχεται τη συμμετοχή δότη προκειμένου το ζευγάρι να αποκτήσει παιδί εξακολουθεί να είναι στείρο και μετά την απόκτηση παιδιού. Όταν χρησιμοποιείται δότρια ή δότης ουσιαστικά το στείρο μέλος του ζευγαριού υιοθετεί το παιδί του ή της συντρόφου του. Αυτό σημαίνει, ότι προκειμένου να ακολουθήσει το ζευγάρι τη λύση αυτή, πρέπει να έχει επεξεργαστεί το πρόβλημα της δικής του στειρότητας και να έχει αποδεχθεί την υιοθεσία. Στην πράξη όμως παρατηρείται ότι τα ζευγάρια δεν έχουν κατανοήσει ότι ο δότης ή η δότρια δεν θεραπεύει το πρόβλημα υπογονιμότητάς τους. Τα ζευγάρια δηλαδή δεν ακολουθούν τη διαδικασία αυτή έχοντας συνειδητοποιήσει ακριβώς τι συνεπάγεται. Χαρακτηριστικά ένας σύζυγος που είχε αποκτήσει παιδί με δότη σπέρματος έλεγε

" Υπάρχει πιθανότητα να είναι και δικό μου το παιδί και ελπίζω ποτέ να μη χρειαστεί να το ψάξουμε. Δεν έχουμε λόγο να το ψάξουμε έτσι και αλλιώς, αλλά υπάρχει περίπτωση να είναι δικό μου."

Η άρνηση αποδοχής όμως ενός γεγονότος δεν εξασφαλίζει την επεξεργασία των πολύπλοκων θεμάτων που προκύπτουν από το ζήτημα αυτό. Μέσα στα ζητήματα που καλούνται να επεξεργασθούν τα ζευγάρια που αποκτούν παιδί με τη συμμετοχή δότη ή δότριας είναι εκείνο της απώλειας της γενετικής συνέχειας, αυτό του μυστικού και τέλος της ανωνυμίας των δοτών. Για τις γυναίκες που χρησιμοποιούν ωάριο δότριας η απώλεια της γενετικής συνέχειας μπορεί να μην είναι τόσο ουσιαστική όσο για έναν άνδρα που αποκτά παιδί με δότη σπέρματος, γιατί οι γυναίκες, ακόμα και στις περιπτώσεις δότριας, βιώνουν την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τον θηλασμό. Βιώνουν, δηλαδή μια βιολογική σχέση με το παιδί τους σε αντίθεση με τους άνδρες.

Ένα σημαντικό θέμα που ανακύπτει με τη συμμετοχή δοτριών ωαρίων είναι η απόκτηση παιδιών αρκετά μετά την εμμηνόπαυση. Πολλοί κλινικοί διατυπώνουν επιφυλάξεις για τα παιδιά που αποκτώνται μετά την εμμηνόπαυση σε μια ηλικία, δηλαδή, όπου οι γονείς μοιάζουν περισσότερο με παππούδες και γιαγιάδες τόσο οπτικά όσο και σε προοπτική ζωής παρά μητέρες και πατέρες. Θεωρούν ότι είναι άδικο για τα παιδιά να γεννιούνται από γονείς που δεν έχουν πλέον την ενέργεια να ξυπνούν στη μέση της νύχτας, ή να ανησυχούν για την επιστροφή των εφήβων. Όταν το 1997 μια γυναίκα 63 ετών απόκτησε παιδί τέθηκε με σαφήνεια το ηθικό δίλημμα : έχει το υποκείμενο και το ζευγάρι απόλυτο δικαίωμα να αποκτά παιδί; Οφείλει να εφαρμόζεται ότι η τεχνολογία επιτρέπει; Ποιος και με ποιο τρόπο θα υπερασπισθεί τα δικαιώματα των υποψηφίων γονιών που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδιά αλλά και των παιδιών εκείνων που δεν έχουν ακόμη γεννηθεί; Οι νέες τεχνολογίες της αναπαραγωγής πρόσφεραν τη δυνατότητα σε πολλά υπογόνιμα ζευγάρια να αποκτήσουν τους βιολογικούς τους απογόνους. Ορισμένες φορές όμως η επιδίωξη απόκτησης ενός παιδιού μπορεί να συνεπάγεται ένα υπερβολικό τίμημα για το ίδιο το παιδί.

Βιβλιογραφικές Αναφορές

1. Bydlowski, M. (1997). La dette de vie. Itineraire psychanalytique de la maternite. Presses Universitaires de France, Paris

2. Delaisi de Parseval G.,& Janaud A., (1983) L'Enfant a tout prix, essai sur la medicalisation du lien de filiation, Paris, Ed. du Seuil. Coll,"Points actuels"

3. Hazeltine, E.P. & Mazure, C.De L'aune,W; Greenfeld, D; Laufer,N;Tarlatzis, ;Polan,M;Jones,E;Graebe,R;Nero,F; D'Lugi,A;
Fazio,D;Masters,J;DeCherney,A. (1985) Psychological Interviews in screening couples undergoing in vitro fertilization Annals New York Academy of Sciences, 422 pp.504-522

4. Newton,C.R. & Hearn, M. T. Yuzpe,A.A. (1990) Psychological assessment and follow-up after in-vitro-fertilization:assessing the impact of failure, Fertility & Sterility, vol.54,5, pp.879-886

5. Papaligoura, Z & Papagounos, G. (1996) Assisted reproductive technology : psychological and ethical issues. In : The Child in the World of Tomorrow Sh. Nakou & St. Pantelakis, (Eds.) Elsevier Science, Ltd. U.K.

6. Roegiers, L.(1994). Les cigognes en crise. De Boeck-Wesmael, Bruxelles

http://www.bioethics.org.gr/03_dPapalig.html

«Δεν είναι εύκολο για μια γυναίκα να αποτυγχάνει»

Η υπογονιμότητα παραμένει μυστήριο.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΜΑΡΘΑ ΚΑΪΤΑΝΙΔΗ

Πέρασαν 32 χρόνια από την ημέρα που γεννήθηκε το πρώτο παιδί του δοκιμαστικού σωλήνα. Ο επιστημονικός του... πατέρας Ρόμπερτ Εντουαρντς βραβεύτηκε την περασμένη Δευτέρα με το Νομπέλ Ιατρικής, καθώς με το επίτευγμά του έδωσε ελπίδα σε εκατομμύρια ζευγάρια. Από τότε έως και σήμερα, οι εξελίξεις στον τομέα της εξωσωματικής γονιμοποίησης ήταν ραγδαίες. Ομως, κάτι παραμένει σταθερό: σε αρκετές περιπτώσεις η υπογονιμότητα παραμένει μυστήριο...

Η ιστορία της κ. Τζένης Τσαμαντάκη ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Παντρεύτηκε όταν ήταν 33 ετών. Επί τρία χρόνια προσπαθούσε με τον σύζυγό της να αποκτήσουν παιδί. Αναζήτησαν ιατρικές απαντήσεις αλλά δεν υπήρχαν- οι εξετάσεις στις οποίες υποβλήθηκε το ζευγάρι δεν έδειξαν παθολογικό πρόβλημα.

Από τότε έως και σήμερα, μετράει δεκατρείς προσπάθειες εξωσωματικής (με ή χωρίς ορμονοθεραπεία). Παραδέχεται πως η πρώτη φορά που άκουσε το αρνητικό αποτέλεσμα ήταν η πιο οδυνηρή: «Πίστευα πως δεν θα συνέβαινε σε εμένα. Δεν είχα ιατρικό πρόβλημα».

Εδωσε πολλές μάχες, όπως λέει, και τις έχασε. Δεν ήταν λίγες οι φορές που υποσχέθηκε στον εαυτό της πως «αυτή θα ήταν η τελευταία προσπάθεια». Εθεσε και αριθμητικό πλαφόν, αλλά το αθέτησε. Για πολλά χρόνια δεν μπορούσε να φανταστεί τον εαυτό της χωρίς παιδί.

Σήμερα, αντιμετωπίζει διαφορετικά τη ζωή. Δεν τα έχει παρατήσει, δηλώνει με χαμόγελο πως θα ξαναπροσπαθήσει όταν εκείνη αισθανθεί έτοιμη- ίσως έπειτα από ένα ταξίδι που προγραμματίζει. «Δεν είναι εύκολο για μια γυναίκα να αποτυγχάνει. Η μητρότητα είναι πολύ σημαντική. Χρειάζεται δύναμη, αυτοεκτίμηση και υποστήριξη για να συνεχίσεις. Το πιο σημαντικό όμως είναι να έχεις ενδιαφέροντα. Να βρίσκεις νόημα στην καθημερινότητα, στο μέλλον», τονίζει.

Η εμπειρία της την έχει διδάξει πως και η Ιατρική έχει όρια. «Παρά τις εξελίξεις στην επιστήμη, κάποιες οικογένειες δεν θα αποκτήσουν ποτέ παιδιά. Η επιστήμη δίνει την ελπίδα, κάποια στιγμή όμως ο οικονομικός παράγοντας ή η ψυχολογία βάζει φρένο στις προσπάθειες. Και βέβαια, υπάρχει και ένα ηλικιακό ταβάνι», εξηγεί.

Σωματείο υποστήριξης. Εκτός από την οικογένειά της, όλα αυτά τα χρόνια άντλησε δύναμη από τις ιστορίες άλλων γυναικών που έχουν περάσει τα ίδια με εκείνη. Στο Σωματείο Υποστήριξης Υπογονιμότητας «Κυβέλη» έκανε φίλες ζωής, έκλαψε μαζί τους και χάρηκε με τις χαρές τους, όταν ύστερα από προσπάθειες γονιμοποίησης με εξωσωματική κατάφεραν να αποκτήσουν παιδί.

Μία από αυτές είναι και η σημερινή πρόεδρος του «Κυβέλη» κ. Δήμητρα Δρακοπούλου. Παραδέχεται πως όταν άρχισε να κάνει εξωσωματικές την είχε πιάσει εμμονή. Είχε ήδη μία κόρη, την 13χρονη, σήμερα, Αντωνία. Οταν όμως αποφάσισε με τον σύζυγό της να μεγαλώσουν την οικογένειά τους, ο... πελαργός τους πρόδωσε.

«Αντιμετωπίζαμε πρόβλημα υπογονιμότητας, νομίζαμε ωστόσο πως το είχαμε ξεπεράσει μετά τη γέννηση της Αντωνίας. Ξεκίνησα να κάνω απανωτές προσπάθειες. Δεν το συνιστώ σε καμία γυναίκα, εκείνη την περίοδο όμως δεν με σταματούσε τίποτα. Εάν μπορούσα θα έμπαινα καθημερινά στη διαδικασία», λέει.

«Ενιωθα πως τη χάνω». Τη χρονιά που επισκέφτηκε τη Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, η μεγάλη της κόρη- τότε έξι ετών- είχε αρχίσει το σχολείο. «Την παρακολουθούσα από μακριά την πρώτη ημέρα, στον αγιασμό, και ξαφνικά ένιωθα πως τη χάνω. Νόμιζα πως μένω μόνη μου. Ετσι, αποφάσισα πως θέλω να γευτώ και πάλι τη μητρότητα», λέει.

Οση ώρα διαρκεί η συνέντευξη, το κινητό της χτυπάει ασταμάτητα. Κάποιες από τις κλήσεις που δέχεται είναι από τον σύζυγό της. Εκείνος έχει μείνει στο σπίτι να προσέχει τα δίδυμα- τη Μαριάντζελα και τον Κωνσταντίνο- που έχουν κλείσει δύο χρόνια ζωής. Με την απόκτησή τους σφραγίστηκαν οι πέντε κύκλοι εξωσωματικής που υποβλήθηκε.

Παραδέχεται πως η διαδικασία δεν ήταν εύκολη- είχε όμως υποστήριξη από τον γιατρό και τον σύζυγό της. «Ο πέμπτος κύκλος θεραπειών ήταν και ο δυσκολότερος. Ξεκίνησα την ορμονοθεραπεία τον Φεβρουάριο του 2007, η εμβρυομεταφορά όμως ολοκληρώθηκε έπειτα από περίπου δέκα μήνες. Ο οργανισμός μου δεν ανταποκρινόταν», προσθέτει.

Είχε υποσχεθεί στον εαυτό της πως αυτή θα ήταν η τελευταία φορά, όποιο και να ήταν το αποτέλεσμα. Οι δύο «κουκίδες» στον υπέρηχο, με τον γιατρό της να της ανακοι νώνει πως έχει δίδυμα ήταν ο επίλογος. «Εκλαιγα ασταμάτητα. Δεν ξέρω γιατί. Ακόμη δεν μπορώ να εξηγήσω εκείνη την αντίδρασή μου», τονίζει.

Αγκαλιάζει τα δύο φύλα. Οι ιστορίες των δύο γυναικών, όπως οι ίδιες λένε, δεν είναι μοναδικές. Το 15% των ζευγαριών στη χώρα μας αντιμετωπίζει πρόβλημα υπογονιμότητας- δηλαδή περίπου 300.000 ζευγάρια.

Είναι ενδεικτικό πως κάθε χρόνο πραγματοποιούνται 12.000- 15.000 κύκλοι (η ασθενής μπορεί να κάνει παραπάνω από μία προσπάθειες) εξωσωματικής γονιμοποίησης. Τα αποτελέσματα είναι αισιόδοξα: κατά προσέγγιση γεννιούνται ετησίως στη χώρα μας, 3.500- 4.000 παιδιά με τη βοήθεια της εξωσωματικής.

Οι εξελίξεις στον συγκεκριμένο τομέα κάνουν τους ειδικούς να εκφράζουν χρόνο με τον χρόνο μεγαλύτερη αισιοδοξία για τα ποσοστά επιτυχίας. «Σήμερα μία γυναίκα κάτω των 40 ετών που μπαίνει στη διαδικασία της εξωσωματικής έχει 40%- 50% πιθανότητες να γίνει μητέρα», λέει στα «ΝΕΑ» ο δρ Μηνάς Μαστρομηνάς, χειρουργός- γυναικολόγος, ειδικός σε προβλήματα γονιμότητας.

Αλλωστε, όπως ο ίδιος υπογραμμίζει, η εξωσωματική γονιμοποίηση έχει περάσει πλέον στο στάδιο της ωριμότητας: «Ανακαλύφθηκε για την αντιμετώπιση προβλημάτων αναπαραγωγής από προβλήματα στις σάλπιγγες. Μετεξελίχτηκε όμως σε μία θεραπεία που έχει ως στόχο να ξεπεράσει όλο το φάσμα των αιτιών της υπογονιμότητας. Σήμερα «αγκαλιάζει» και τα δύο φύλα, ενώ προσφέρει ελπίδα σε ζευγάρια μεγαλύτερης ηλικίας με τον δανεισμό ωαρίων και σε γυναίκες που δεν έχουν μήτρα με την παρένθετη μητρότητα».

Τεχνικές. Υστερα από δεκαετίες μελετών, η επιστήμη ανέπτυξε τεχνικές που πριν από χρόνια ανήκαν στη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας, σήμερα όμως δίνουν τη δυνατότητα στη πλειονότητα των υπογόνιμων ζευγαριών να αποκτήσουν παιδί!

Το επιστημονικό «παρών», για το οποίο οι ερευνητές νιώθουν υπερηφάνεια, είναι πως μπορούν πια να βάλουν φρένο στα κληρονομικά νοσήματα μέσω της εξωσωματικής. «Πρόσφατα επισκέφτηκε τη Μονάδα μία γυναίκα που έχασε τη μητέρα της από καρκίνο του μαστού. Από την ίδια ασθένεια νόσησε τόσο η ίδια όσο και η αδελφή της. Είναι αποφασισμένη να γευτεί τη μητρότητα, μόνον εάν είναι σίγουρη πως τα παιδιά της δεν θα χρειαστεί να αντιμετωπίσουν τον ίδιο πρόβλημα. Και αυτό που ζητά είναι πια εφικτό», λέει ο κ. Μαστρομήνας.

Οσο για το μέλλον «οι έρευνες στοχεύουν στο να γίνει η εξωσωματική πιο φιλική στις γυναίκες, πιο απλή, πιο οικονομική. Και ελπίζουμε πως σε δύο χρόνια θα είμαστε σε θέση να ξεκλειδώνουμε το γονιδίωμα των εμβρύων πριν τα τοποθετήσουμε στη μήτρα. Με αυτό τον τρόπο θα μπορούμε να «σβήνουμε» ασθένειες όπως ο καρκίνος, η τύφλωση, η κώφωση. Στο σημείο αυτό όμως είναι βέβαιο πως θα μας απασχολήσουν ηθικά ζητήματα σε ό,τι αφορά τα όρια της επιστημονικής παρέμβασης».

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=4598201

Το στρες μειώνει την πιθανότητα εγκυμοσύνης

Πηγή: http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathciv_1_12/08/2010_350460
Hμερομηνία : 12-08-10

Οι απλοί άνθρωποι το πίστευαν χρόνια τώρα, αλλά οι επιστήμονες τώρα έρχονται να το αποδείξουν. Το υψηλό επίπεδο άγχους μπορεί να καθυστερήσει αρκετά την εγκυμοσύνη μιας γυναίκας, όπως επιβεβαιώνει για πρώτη φορά μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα.

Η μελέτη μέτρησε τα επίπεδα των «ορμονών του στρες» στις γυναίκες που σχεδίαζαν να συλλάβουν με φυσιολογικό τρόπο και διαπίστωσε ότι οι πιο αγχωμένες έχουν μειωμένες πιθανότητες να μείνουν έγκυες, κάτι που πιστεύεται ευρέως αλλά ουσιαστικά δεν είχε αποδειχθεί επιστημονικά ως τώρα. Πρόκειται για την πρώτη έρευνα διεθνώς που βρήκε ότι ένας βιολογικός δείκτης (ορμόνη) του στρες, η αδρεναλίνη, όντως συνδέεται με την πιθανότητα εγκυμοσύνης.

Η μελέτη, υπό την επιδημιολόγο δρα Σεσίλια Πάιπερ του πανεπιστημίου της Οξφόρδης, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Fertility and Sterility» (Γονιμότητα και Στειρότητα), σύμφωνα με το ΒΒC και την «Ιντεπέντεντ», συμπεραίνει ότι η χαλάρωση μπορεί να βοηθήσει μερικά ζευγάρια, ενώ συστήνει περισσότερη έρευνα πάνω στο θέμα. Η ηλικία, το κάπνισμα, η παχυσαρκία και το αλκοόλ είναι ήδη γνωστό ότι επηρεάζουν αρνητικά την πιθανότητα σύλληψης, αλλά η επίδραση του στρες ήταν ως τώρα πιο αμφιλεγόμενη.

Η έρευνα μελέτησε τις περιπτώσεις 274 υγιών γυναικών ηλικίας 18 - 40 ετών που ήθελαν να μείνουν έγκυες. Οι ερευνητές μέτρησαν στο σάλιο το επίπεδο δύο ορμονών, της αδρεναλίνης και της κορτιζόλης. Οι γυναίκες με τα μεγαλύτερα επίπεδα άλφα-αμυλάσης (που αποτελεί δείκτη για την ποσότητα της αδρεναλίνης) είχαν 12% λιγότερες πιθανότητες να μείνουν έγκυες στη διάρκεια των γόνιμων ημερών του κύκλου τους σε σχέση με όσες είχαν χαμηλό επίπεδο αδρεναλίνης. Δεν διαπιστώθηκε όμως διαφορά (προς μεγάλη έκπληξη των ερευνητών) στην πιθανότητα εγκυμοσύνης, όσον αφορά την κορτιζόλη, που επίσης αποτελεί δείκτη χρόνιου στρες.

«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι τα ζευγάρια πρέπει να επιδιώκουν να μείνουν όσο γίνεται πιο χαλαρά, όταν προσπαθούν για μωρό. Σε μερικές περιπτώσεις ίσως θα είχε νόημα να κάνουν κάποιες τεχνικές χαλάρωσης, συμβουλευτική ψυχοθεραπεία ή, ακόμα, γιόγκα και διαλογισμό», δήλωσε η Πάιπερ.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες ΑΠΕ-ΜΠΕ